Қыркүйекте Ұлттық қауіпсіздік комитеті (ҰҚК) Бас прокуратурамен бірлесіп, заңсыз ағаш кесу мен ағаш сатуды ұйымдастырды деп күдіктелген «Семей орманы» мемлекеттік орман табиғи резерватының лауазымды тұлғаларының қызметін тоқтатты.
БОЛЖАМДЫ СХЕМА ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕДІ
ҰҚК баспасөз қызметінің мәліметтері бойынша, фигуранттар орманды жаппай заңсыз кесудің және одан кейін ағаш сатудың тұрақты схемасын ұйымдастырды деп күдіктелуде.
Тергеу нұсқасы бойынша, лауазымды тұлғалар ақшалай сыйақы үшін ең тартымды орман учаскелеріне кедергісіз қол жеткізуді қамтамасыз еткен.
ТІНТУ КЕЗІНДЕ НЕ ТАБЫЛДЫ
Тінту барысында құқық қорғау органдары бухгалтерлік құжаттаманы, кесуге арналған орман кварталдарын бөлу туралы қолжазба жазбаларды, ақшалай қаражатты және басқа да заттай дәлелдемелерді тәркіледі.
Болған оқиға фактісі бойынша ҚР ҚК 366-бабының 3-бөлігі («Пара алу») бойынша сотқа дейінгі тергеу жүргізілуде.
Өзге ақпарат ҚР ҚІЖК 201-бабының 1-бөлігіне сәйкес жарияланбайды.
КОНТЕКСТ
«Семей орманы» резерваты ірі орман өрттері мен оларды жою салдарына байланысты бірнеше рет назар орталығында болды.
2023 жылғы маусымда «Семей орманында» ірі орман өрті болды, оның салдарынан ресми деректер бойынша 14 орман шаруашылығы қызметкері қаза тапты. Өрттің ауданы 60 мың га болды.
Кейіннен Абай облысы Бородулиха ауданының соты резерваттың және Новошульба филиалының екі бұрынғы басшысын кінәлі деп таныды. Әрқайсысына 7 жыл бас бостандығынан айыру түріндегі жаза тағайындалды.
Орталық коммуникациялар қызметінің (ОҚҚ) баспасөз конференциясында ҚБРҚ негізін қалаушы және журналист Кирилл Павлов орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің өкілдерінен 2023 жылғы өрттен кейін «Семей орманын» қалпына келтіруге қанша уақыт қажет екенін сұрады. Жауап ретінде комитет төрағасының міндетін атқарушы Максат Елемесов орманды бұрынғы қалпына келтіру шамамен 60 жыл алатынын хабарлады.
Орманды қалпына келтіру мәселелерінен бөлек, зақымдалған ағаштың болашақ тағдыры да назар аудартты. Бұған дейін белгілі болды, «Семей орманындағы» орман өртінен кейін 1 млн 59,6 мың текше метрден астам зақымдалған ағаш дайындалды. Ол электрондық аукциондар және жазбаша өтініштер арқылы сатылады, алайда экология министрлігі қанша ағаш сатылғанын және қанша сома түскенін жарияламады.
Кейіннен резерват тағы да ірі өртке тап болды. 2026 жылғы 16 шілдеде оның аумағында өрт шықты. Өртті сөндіру операциясының шыңында 769 адам, 191 техника бірлігі және 8 тікұшақ қатысты. Авиация 319 рет су тастап, ошаққа 709 тонна су жеткізді. Өртті 18 шілдеде оқшаулау мүмкін болды, ал оның толық жойылғаны туралы ресми түрде 28 шілдеде хабарланды.
Сонымен қатар, ҚБРҚ редакциясы өрт ауданын бағалауда айырмашылықты анықтады. Ол алдын ала бағалаудан айтарлықтай үлкен болып шықты. NASA FIRMS өрттерді мониторингілеу жүйесінің деректеріне сәйкес, өрт шамамен 1 676 га аумақты қамтыған, ал бұған дейін 370 га туралы хабарланған болатын.