Мәдениет және ақпарат министрлігі көрінеу жалған ақпарат тарату туралы ҚР ҚК 274-бабын жеңілдету қажеттігі туралы ұстанымын сақтап отыр. Алайда бұл бастаманы басқа мемлекеттік органдармен келісу әзірге мүмкін болмады. Министр Арман Қырықбаев сондай-ақ журналистердің аккаунттарын блоктау, бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамаға енгізілетін түзетулер және баспасөз бостандығының халықаралық рейтингтері туралы да пікір білдірді.
МИНИСТРЛІК НЕЛІКТЕН ЖЕҢІЛДЕТУДІ ҚОЛДАЙДЫ
Nege.kz деректері бойынша, Құрылтайдағы брифингте министр Арман Қырықбаев ведомство министрліктің бұрынғы басшысы Аида Балаева кезінде қалыптасқан ұстанымды ұстанатынын хабарлады.
«Министрлік бұл ұстанымды растайды — 274-бапты жеңілдетуге болады», — деді министр.
Қырықбаев 2025 жылғы статистиканы келтірді: журналистер осы бап бойынша жауапкершілікке тартылғандардың жалпы санының тек 1,7%-ын ғана құрады. Жағдайлардың 98%-дан астамы басқа кәсіп өкілдеріне тиесілі болды.
Сонымен қатар ол ведомствоаралық талқылаулар барысында басқа мемлекеттік органдар бастамаға қарсы шыққанын нақтылады. Сондықтан норманы жеңілдету туралы келісімге келу әзірге мүмкін болмады.
ЖУРНАЛИСТЕРДІҢ АККАУНТТАРЫН КІМ БЛОКТАЙДЫ
Қырықбаев қазақстандық журналистердің әлеуметтік желілердегі аккаунттарын блоктау жағдайларына да түсініктеме берді. Министр блоктау туралы шешімді мемлекеттік органдар емес, платформалардың өздері қабылдайтынын мәлімдеді.
Ол мысал ретінде Facebook пен Instagram-ды атады. Оның айтуынша, блоктау алаңдар ережелерінде көзделген шағымдар мен страйктар негізінде орын алуы мүмкін.
«Сіз атағандардың ішінде мемлекеттің бұнымен мақсатты түрде айналысқан бірде-бір жағдайы жоқ. Немесе қандай да бір квазимемлекеттік орган, расталған жағдайлар жоқ», — деді Қырықбаев.
Егер блоктау әдейі жасалып, біреудің араласуымен байланысты болса, министрдің пікірінше, бұл жағдайды құқық қорғау органдары анықтауы керек. Ол ішкі істер органдарына, прокуратураға және қауіпсіздік органдарына жүгінуге шақырды.
Қырықбаев министрлік журналистерге қажетті заңдық көмек көрсетуге дайын екенін қосты.
МИНИСТР ХАЛЫҚАРАЛЫҚ РЕЙТИНГТЕР ТУРАЛЫ НЕ ДЕДІ
Журналистер жеке сұрақ ретінде онлайн-платформалар және бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамаға ұсынылып отырған түзетулер Қазақстанның баспасөз бостандығының халықаралық рейтингтеріндегі орнына әсер етуі мүмкін бе деп сұрады.
Қырықбаев мемлекет халықаралық бағаларға бағдарланып шешім қабылдамауы керек деп жауап берді.
«Біз сізбен рейтингтер үшін өмір сүріп жатқан жоқпыз. Біздің еліміз, тәуелсіз мемлекетіміз бар. Біздің Конституциямыз бар, және Конституцияда нақты жарияланған қағидат бар. Бұл қағидат заң және тәртіп деп аталады», — деді министр.
Ол рейтингтерді жеке түсіндіру деп атап, оларға қатынастың елге қандай практикалық артықшылықтар беретініне байланысты болуы мүмкін екенін атап өтті.
МИНИСТРЛІК ҚАНДАЙ ӨЗГЕРІСТЕРДІ ҰСЫНАДЫ
Қырықбаевтың айтуынша, онлайн-платформалар және бұқаралық ақпарат құралдары туралы заңнамаға енгізілетін түзетулер тұжырымдамасы интернет пен әлеуметтік желілердің дамуы жағдайында ақпараттық кеңістікті қорғаумен байланысты.
Министр бастаманың мақсаты журналистер мен блогерлерді қоса алғанда, азаматтардың жекелеген санаттарының құқықтарын шектеу немесе кеңейту емес екенін атап өтті. Оның айтуынша, сөз зиянды контентке қарсы іс-қимыл туралы болып отыр.
Ол сондай-ақ ұсынылып отырған өзгерістер журналистердің, блогерлердің және қарапайым азаматтардың ақпарат тарату және негізді сын айту құқығын шектемеуі керектігіне сендірді.
Фонд-бюро расследования коррупции