Қазақстанда бірінші шақырылымдағы Құрылтайдың алғашқы сессиясы ашылды. Жаңа заң шығарушы органның сайлануына байланысты Үкімет Құрылтай алдында өкілеттігін тоқтатты және жаңа құрам бекітілгенге дейін міндеттерін атқара береді.
ПРЕЗИДЕНТ НЕ АЙТТЫ
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бірінші сессияның ашылуында Құрылтай жұмысының басталуы елдің саяси жүйесін жаңарту процесін іске қосатынын мәлімдеді.
Мемлекет басшысы жаңа депутаттық корпусқа қоғам тарапынан қойылатын талаптарға жеке тоқталды.
«Қазіргі кезең — бос уәде, өтірік сөз бен популистік ұрандар уақыты емес. Біздің қоғам кемелдене түсуде», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Оның айтуынша, елде кәсіби заң шығарушы органға сұраныс артты, ал бәсекелестік міндетті түрде жеңімпаздар мен жеңілгендердің болуын болжайды.
ЖАҢА ҚҰРЫЛТАЙ ҚАНДАЙ ӨКІЛЕТТІК АЛДЫ
Президент жаңа заң шығарушы орган билік жүйесін қалыптастыруда маңызды рөл атқаратынын айтты.
Конституциялық сот судьялары, Орталық сайлау комиссиясының (ОСК) және Жоғары аудит палатасының (ЖАП) мүшелері Құрылтаймен келісім бойынша тағайындалатын болады. Депутаттар сондай-ақ Президенттің ұсынысы бойынша Жоғарғы сот судьяларын қызметке тағайындау және қызметтен босату құқығын алды.
Құрылтай ЖАП-тың республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есептерін бекіте алады, Конституциялық соттың жыл сайынғы жолдауын тыңдай алады, Үкіметке сенімсіздік білдіре алады және Президентке Үкіметтің жекелеген мүшелерін қызметтен босату туралы ұсыныстар енгізе алады.
«Біз заң шығарушы органның ықпалын айтарлықтай күшейттік. Бұл билік тармақтары арасындағы тежеу мен тепе-теңдік жүйесінің нығаюын білдіреді», — деп атап өтті Президент.
ҮКІМЕТ НЕЛІКТЕН ӨКІЛЕТТІГІН ТОҚТАТТЫ
Президент сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» № 1414 Жарлыққа қол қойды.
Құжатқа сәйкес, ҚР Конституциясының 69-бабының 1-тармағына және «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Конституциялық заңның 4-бабына сәйкес, Үкімет жаңадан сайланған Құрылтай алдында өкілеттігін тоқтатты.
Сонымен қатар, қолданыстағы құрам жаңа Үкімет бекітілгенге дейін өз міндеттерін атқара береді.
ПРЕЗИДЕНТ ДЕПУТАТТАРДАН НЕНІ ТАЛАП ЕТТІ
Президент Құрылтайдың алғашқы құрамына ерекше жауапкершілік жүктелетінін атап өтті.
«Депутаттар сайлаушылардың тапсырмаларын орындауға тиіс және мемлекет мүддесіне қызмет етуі керек. Бұл — өзгермейтін ақиқат. Біз мұны ешқашан ұмытпауымыз керек», — деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Ол сондай-ақ депутаттық корпустың қызметі заңдылық, ашықтық, өзара құрмет және плюрализм қағидаттарына негізделуі керектігін атап өтті.
ЕНДІ ҚАНДАЙ ШЕШІМДЕР ЖАҢА ДЕПУТАТТЫҚ КОРПУСҚА БАЙЛАНЫСТЫ
Президент Құрылтайдың негізгі міндеттерінің бірі ретінде заңнаманы жаңа Конституция қағидаттарына сәйкес жаңартуды атады.
Мемлекет басшысы заңдар әділ, азаматтарға түсінікті және қазіргі заман талаптарына сай болуы керектігін айтты. Сонымен қатар, стратегиялық маңызы бар заң жобалары жан-жақты сараптамадан өтуі тиіс.
«Бұл мәселеде бюрократиялық кешігулер мен немқұрайлылыққа жол берілмейді», — деп атап өтті Президент.
Тоқаев сондай-ақ заң шығару қызметінің сапасын арттыру және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту үшін цифрлық шешімдер мен жасанды интеллектіні пайдалану қажеттігін айтты.
ПРЕЗИДЕНТ ҚҰРЫЛТАЙДЫ БАСҚАРУДЫ КІМГЕ ҰСЫНДЫ
Конституцияның 57-бабына сәйкес Президент Құрылтай Төрағасы лауазымына кандидатура ұсынады.
Қасым-Жомарт Тоқаев бұл лауазымға Айбек Дәдебайды ұсынды және депутаттардан оның кандидатурасын қолдауды сұрады.
Құрылтай құрылымы қалыптасқаннан кейін Президент депутаттардың қарауына вице-президент және премьер-министр кандидатураларын енгізеді. Консультациялардан кейін Үкімет мүшелері тағайындалатын болады.
