Беларусьте 20-дан астам офлайн-казино жұмыс істейді, ал нарықтың жеке сегментін лицензияланған онлайн-алаңдар құрайды. Олардың ішінде ерекше орынды «Белбет» алады, ол заңды түрде электрондық лотерея ретінде рәсімделген және мемлекеттік «Беларусь лотереялары» РҰК құрылымына кіреді.
ЕҢ ІРІ КАЗИНОЛАР КІМГЕ ТИЕСІЛІ
Telegram-арна «Платежный ЩИТ в СНГ» хабарлағандай, елдегі ең ірі офлайн-казинолардың бірі — Shangri La. Мекеме Кипрде тіркелген компанияларға тиесілі, олар бұрын мемлекеттік қызметте болған кәсіпкер Алексей Олексинмен байланыстырылады.
Минск қаласындағы H Casino түрік кәсіпкері Эгемен Мустафа Шенермен байланыстырылады. Тағы екі ірі мекеме — Минскідегі «Опера» казиносы және Беларусь мен Ресей шекарасындағы «М1» — ресейлік кәсіпкерлерге тиесілі.
ҚҰМАР ОЙЫН САЛАСЫ ҚАНША ТАБЫС ТАБАДЫ
Беларусьтің құмар ойын саласынан жыл сайынғы салық түсімдері шамамен 40 млн долларды, яғни бюджеттің салықтық кірістерінің 0,4%-ын құрайды.
Сонымен қатар онлайн-сегменттің нақты қалыптасқан заңды инфрақұрылымы бар. Беларусьтің Салықтар және алымдар министрлігі интернетте құмар ойындарды ұйымдастыруға және өткізуге лицензия берілген тоғыз ұйымды атады: Winline, BetCity, Fonbet, Marathonbet, 1xBet, Betera, Maxline және Grand Casino.
НЕГЕ «БЕЛБЕТТІ» ЛОТЕРЕЯ ДЕП АТАЙДЫ
«Белбет» 2019 жылдың 1 ақпанында республикалық жедел электрондық лотерея ретінде іске қосылды. Ұйымдастырушы — «Беларусь лотереялары» РҰК, ал электрондық лотереяны тіркеу туралы куәлікті Беларусь қаржы министрлігі берді. Бұл платформаның жарияланған шартымен де расталады.
Дәл лотерея мен құмар ойын арасындағы айырмашылық реттеу үшін маңызды болды: электрондық лотереяларға виртуалды казиноларға қарағанда басқа талаптар қолданылды.
BELPOL берген құжаттарға негізделген «Белсат» тергеуі қосымша қаржылық мәліметтер береді. 2023 жылғы жоспарлы көрсеткіштерге сәйкес, «Беларусь лотереяларының» жалпы түсімі жоспар бойынша шамамен 4,635 млрд беларусь рублін құрауы тиіс еді, оның 4,629 млрд рублі «Белбетке» тиесілі болды. Яғни электрондық лотерея кәсіпорынның жоспарлы түсімінің шамамен 99,8%-ын құрады.
НЕГЕ ЖАС ТЕКСЕРУ ТУРАЛЫ МӘСЕЛЕ ТУЫНДАДЫ
Айта кететіні, бастапқыда «Белбетте» пайдаланушылардың жасын тексеру талап етілмеді. Журналистердің жарияланымдарынан кейін платформада жас шектеулері пайда болды.
Бұл тақырыпты бұған дейін Беларусь тергеу орталығы (БТО) да зерттеген. Тергеуде БТО «Беларусь лотереяларына», қаржы министрлігіне және салықтар мен алымдар министрлігіне пайдаланушылардың жасын тексеру тәртібі және тергеушілер онлайн-казиномен салыстырған механизмі бар «Белбет» неге онлайн-лотерея ретінде жіктелетіні туралы сұрақтар қойды.
НЕГЕ ОНЛАЙН-БИЗНЕС ҚАДІМГІ КАЗИНОДАН ЕРЕКШЕЛЕНЕДІ
Құмар ойын бизнесінің интернетке көшуі оның экономикалық моделін өзгертеді. Онлайн-платформаға залдары, ойын үстелдері, көп персоналы және басқа да физикалық инфрақұрылымы бар толыққанды казино ұстау қажет емес.
Нәтижесінде нарық дәстүрлі казинолар, жеке онлайн-операторлар және мемлекеттік сектор арасында бөлінді. Сонымен қатар цифрлық формат біртіндеп беларусь құмар ойын индустриясының дербес бөлігіне айналды, ал «Белбет» электрондық лотерея мәртебесінің арқасында осы жүйеде жеке орын алды.
КОНТЕКСТ
Бұған дейін Беларусь заңсыз құмар ойын нарығының қатысушыларына қарсы шаралар қабылдаған болатын. Тамызда Минскіде ұйымдасқан топ құрамында құмар ойындарды заңсыз өткізу ісі бойынша осы елдің құқық қорғау органдары іздестірген Моңғолия азаматы, 41 жастағы ер адам ұсталды.
Сонымен қатар беларусь билігі заңды сегментке бақылауды күшейтуде. Монополияға қарсы реттеу және сауда министрлігі (МАРТ) құмар ойын мекемелері мен құмар ойындардың жарнамасын орналастыруға және таратуға қосымша шектеулер дайындалып жатқанын хабарлады.
Осы аяда Қазақстандағы Pin-Up онлайн-казиносының ісі ерекше назар аудартады, онда филиалдас компаниялар желісі — оның ішінде букмекерлік қызметке лицензия алған «Бонами» ЖШС — арқылы миллиардтық инфрақұрылым өтті, ал қаражаттың бір бөлігі кейін Intebix биржасы арқылы криптовалютаға айналдырылып, елден тыс жерге шығарылды.