Сот штаты Нью-Мексико Meta компаниясын штат билігінің талап арызы бойынша $567 млн астам төлеуге міндеттеді, олар компания қызметі балаларға зиян келтіріп, қоғамға залал келтірді деп мәлімдеді. Компания сот шешімімен келіспейтінін және оған шағымдануды көздейтінін мәлімдеді.
СОТ НЕ ШЕШІМ ШЫҒАРДЫ
Euronews деректері бойынша, шешімді Нью-Мексико штатының судьясы штат бас прокуроры Рауль Торрестің талабы бойынша 2023 жылы қозғалған іс аясында шығарды. Талап арыз Meta — Facebook, Instagram және WhatsApp аналық компаниясына қарсы берілген.
2026 жылдың наурызында алқабилер компанияны штаттың адал емес бизнес тәжірибесі туралы заңнамасын бұзды деп таныған болатын. Сонда Meta компаниясы сот қорытындысы бойынша тұтынушыларды өз платформаларының балалар үшін қауіпсіздігіне қатысты жаңылыстырғаны үшін $375 млн өтемақы төлеуге міндеттелген.
Жаңа шешім $567 млн көлемінде қор құруды көздейді. Бұл қаражаттың шамамен төрттен үш бөлігі психикалық бұзылуларды емдеуге, ал қалған сома — ақпараттандыру, алдын алу, мониторинг, тиімділікті бағалау және үйлестіру бағдарламаларына жұмсалады. Қаражат бес жыл ішінде бөлінуі тиіс. Сонымен қатар, Meta жылына екі рет сотқа тағайындалған шаралардың орындалуы туралы есеп беруге міндеттелді.
ТАРАПТАРДЫҢ ҰСТАНЫМДАРЫ
Сот процесі барысында айыптау өкілдері Meta алгоритмдері, олардың нұсқасы бойынша, ересек пайдаланушыларды жасөспірімдер жариялаған контентке бағыттағанын, сондай-ақ компания кәмелетке толмағандарға қауіптер туралы ішкі деректерді жасырғанын мәлімдеді.
Шешім жарияланғаннан кейін Meta сот қорытындыларымен келіспейтінін және оларға шағымдануды көздейтінін мәлімдеді. Компания пайдаланушылар қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жұмысты жалғастырып жатқанын және зиянкестер мен зиянды контентті анықтау мен жою қиындықтары туралы ашық айтатынын атап өтті.
БАС ПРОКУРОР НЕ МӘЛІМДЕДІ
Нью-Мексико бас прокуроры Рауль Торрес сот шешімін әлеуметтік желілердің балаларға әсеріне алаңдайтын «әрбір ата-ана үшін жеңіс» деп атады. Оның айтуынша, іс кәмелетке толмағандарды қорғауға және отбасыларды қолдауға қатысты.
КОНТЕКСТ
Meta-ға қарсы іс әлеуметтік желілерде балаларды қорғау мәселелеріне қатысты ең ірі сот процестерінің біріне айналды. Әртүрлі елдерде билік кәмелетке толмағандардың цифрлық платформаларға қол жеткізуін реттеуді күшейтуде.
Шілдеде Франция Парламенті әлеуметтік желілерде 15 жасқа толмаған адамдардың тіркелуін тыйым салатын заң жобасын бекітті. Тыйым көзделген рәсімдер аяқталғаннан кейін 1 қыркүйектен бастап күшіне енуі тиіс.
Қазақстанда кәмелетке толмағандар үшін әлеуметтік желілерге толық тыйым әзірге жоқ, алайда мәселе заңнамалық деңгейде қарастырылуда. Бұған дейін үкімет Парламентке «Онлайн-платформалар және онлайн-жарнама туралы» Заңға өзгерістер көздейтін заң жобасын енгізген болатын. Парламенттік реформадан кейін құжат Құрылтайдың қарауына өтті.
Жобаға сәйкес, 16 жасқа толмаған пайдаланушылар әлеуметтік желілерде тіркеле алмайды. Бұл ретте сөз жаңа пайдаланушыларды тіркеу туралы ғана болып отыр. Сонымен қатар, WhatsApp және Telegram қоса алғанда, жедел хабар алмасу сервистерін шектеулерден шығару ұсынылады. Мәдениет және ақпарат министрлігінде мұндай сервистер балаларға ата-аналарымен, заңды өкілдерімен және білім беру ұйымдарымен қарым-қатынас жасау үшін қажет екенін түсіндірді.
Сонымен қатар, интернетте балаларды қорғау шаралары да күшейтілуде. Мәдениет және ақпарат министрлігінің деректері бойынша, 2026 жылдың басынан бастап балаларға арналған заңсыз ақпараты бар 6 863 интернет-ресурсқа қол жеткізу шектелген. Сонымен қатар, әлеуметтік желілер әкімшіліктеріне 869 пабликті блоктау үшін 20 мыңнан астам материал жіберілді.
