Түркістан облысының кәсіпкері 9 жыл бойы заңды негізде сатып алған өз жерлерін іске асыруға тырысып келеді, алайда жергілікті билік оның ниетіне кедергі келтіріп, бұл мәселені шешуге міндетті ведомстволар жай ғана әрекетсіздік танытуда.
ФБРК редакциясы бұған дейін де Ерғали Мейірбековтің оқиғасын бірнеше рет жариялаған болатын. Ол 2011 жылы Түркістан облысы Төлеби ауданының Бүргүлюк ауылынан жер телімін сатып алған еді. Кәсіпкер алдымен сатып алуды барлық органдармен келісіп, өз жерінің шекарасын белгілеп, қажетті рұқсаттарды ресімдеген.
Бірнеше жылдан кейін Ерғали Мейірбеков аумағын кеңейтуді шешіп, көрші жер телімін сатып алды. Жақында сатып алынған жер телімін басқа бір адам қоршап, басып алғанын білгенде оның таңғалысы шексіз болды. Белгілі болғандай, бұрын жер аудандық әкімдіктің қарамағында болған, алайда ауылдық округ әкімдігі белгісіз негіздер бойынша аумақты үшінші тұлғаға беріп жіберген.
9 жыл ішінде Мейірбеков әртүрлі мекемелерге көптеген өтініштер жазды, бірақ бүгінге дейін бірнеше рет сот талқылаулары мен тексерулер нәтиже бермеді. Кәсіпкерде оның жерлерінің бөгде адамдарға заңсыз берілгенін растайтын барлық дәлелдер бар.
Сот 43 жер теліміне мемлекеттік актілердің заңсыз берілгенін анықтады, оның ішінде Ерғалидің жерлері де бар. Сатып алу-сату және сыйға тарту шарттары жарамсыз деп танылды. Соған қарамастан, органдар лауазымды тұлғалардың әрекеттерінен қылмыстық құқық бұзушылық белгілерін әлі күнге дейін көрмейді.
2021 жылы-ақ, біз бұл оқиғаны алғаш рет жариялағанда, сот тағайындаған жер телімін өлшеу комиссиясы әртүрлі өлшеу әдістемелерін қолдана отырып, өз қорытындысында көрсеткен таңқаларлық бірдей мәліметтерге келгеніне назар аударған болатынбыз.
Бұл жағдай бастапқыда үлкен күмән тудырып, мәселенің формальды қаралуы туралы ойларға итермеледі, өйткені тіпті қарапайым адамға кез келген өлшемдердің қателіктері мен сәйкессіздіктері болатыны белгілі.
Мейірбеков жіберген барлық өтініштер мен дәлелдерге жергілікті сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет пен прокуратура қарапайым жауап хаттарды жібереді. Ерғалидің пікірінше, мемлекеттік қызметтердің мұндай әрекетсіздігінің себебі оңтүстікте кең таралған құқық қорғау органдары мен жергілікті әкімдік өкілдері арасындағы «өзара тиімді қарым-қатынас принципі» болып табылады.
Мейірбековтің мәселесіне жергілікті атқарушы орган өкілдерінің немқұрайлылығының кезекті дәлелі Төлеби ауданының әкімі Төлеген Телғараевтың мінез-құлқы болды. Кәсіпкер жеке әңгімелесу кезінде Телғараевқа бұзушылықтардың расталған фактілерін бірнеше рет баяндап, барлық қажетті құжаттарды ұсынғанымен, әкім ешқандай шара қолданбады.
2024 жылғы 24 сәуірдегі соңғы кездесулердің бірінде Телғараев тіпті Мейірбековтің жер теліміне қатысты мәселесі жеке сипатта екенін және атқарушы органның құзыретіне кірмейтінін мәлімдеп, осы негізде әкім кәсіпкердің «жеке мәселелеріне» араласудан үзілді-кесілді бас тартты.
Сонымен қатар, Мейірбековтің өтініші бойынша Төлеби ауданының әкімдігі оның ісі бойынша Түркістан облысының бақылау басқармасына, яғни кәсіпкердің сөзі бойынша бұрын бірнеше рет формальды жауаптармен шектелген ведомствоға хат жолдады. Осылайша Мейірбековтің өтініштер шеңбері қайтадан тұйықталды.
Айта кету керек, ФБРК редакциясына жекелеген мемлекеттік органдар қолданатын өтініштерді «доп тебу» принципі жақсы таныс, яғни шенеуніктер мәселе өз құзыретіне кірмейді деп ақталып, мәселені бір-біріне аударады. Көбінесе мұндай мінез-құлықтың негізінде дәл сол органдар тарапынан бұзушылықтардың кейбір фактілерін жасыру ниеті жатады.
Осыған байланысты біз Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы Асхат Жұмағалиге және Бас прокурор Берік Асыловқа Түркістан облысындағы өздеріне бағынысты ведомстволардың жұмыс ерекшеліктеріне назар аудару және қажет болған жағдайда аймақтағы жер телімдеріне қатысты қалыптасқан жағдайға толық тексеру жүргізу өтінішімен қайта жүгінеміз.