(10 ақпан 2026 | Дереккөз: Ақорда баспасөз қызметі)
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев агроөнеркәсіп кешенін қолдаудың қолданыстағы моделіне қатаң сын айтып, азық-түлік импортына тәуелділік пен әкімшілік шаралардың тиімсіздігін атап өтті. Оның айтуынша, жүйелі көзқарастың болмауы саланың әлеуетіне қарамастан, қайта өңдеу мен мал шаруашылығының дамуын тежейді.
АӘК ҚОЛДАУ МОДЕЛІ НЕГІЗГІ МӘСЕЛЕЛЕРДІ ШЕШПЕЙ ЖАТЫР
Мемлекет басшысы қазіргі саясат жинақталған теңгерімсіздіктерді жоюға емес, жалпы өнімнің өсуіне бағытталғанын атап өтті. Нәтижесінде азық-түлік импортына тәуелділік сақталып отыр, бұл Президенттің сөзінше, бағаның өсуіне әкеледі.
Оған жауап ретінде атқарушы билік әкімшілік реттеуге жүгінеді. Бағаға тікелей бақылаудан бұрын бас тартқанына қарамастан, әлеуметтік маңызы бар азық-түліктер тізбесі 19 баптан 31 бапқа дейін кеңейтілді. Үкімет бұл шараларды уақытша сипатта екенімен түсіндіреді, алайда Президент іс жүзінде мұндай шешімдердің көбінесе тұрақты болатынын атап өтті.
САЛДАРЫН БАҒАЛАМАЙ ЭКСПОРТТЫ ШЕКТЕУ
Тоқаев бөлектеп ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортына нарықтық емес шектеулерді сынға алды. Оның айтуынша, мұндай шаралар салдарын толық бағаламай енгізіледі және саланы басқарудағы жеңілдетілген тәсілді көрсетеді.
Президент шектеулер логикасы түсінікті — нарықты дамытудан гөрі реттеу оңай екенін атап өтті. Алайда ол мұндай тәсілді қолайсыз деп атап, тамақ өнеркәсібін дамыту үшін бизнеспен диалогта жүйелі шешімдер қабылдау қажеттігін мәлімдеді.
СТРАТЕГИЯСЫЗ ЖӘНЕ БІРТҰТАС ЖҮЙЕСІЗ МАЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ
Мемлекет басшысының айтуынша, Қазақстан мал шаруашылығында елеулі әлеуетке ие, бірақ оны толық пайдаланбайды. Президент атап өткендей, сала стратегияның жоқтығынан, төмен серпіннен және жүйесіз жұмыстан зардап шегеді.
Өнімнің едәуір бөлігі жеке қосалқы және шаруа қожалықтарында өндіріледі: еттің 60%-ы және сүттің 80%-ы. Президенттің бағалауынша, мұндай бөлініс өнімділіктің өсуіне ықпал етпейді.
Сонымен қатар, елде жем-шөп базасынан бастап қайта өңдеуге, логистика мен өткізуге дейінгі бірыңғай тізбек құрылмаған. Тоқаев 2026 жылы мұндай проблемалардың болуына жол берілмейтінін атап өтті.
КООПЕРАЦИЯ НЕГІЗГІ ТЕТІК РЕТІНДЕ
Президент бұрын Жолдауда және Turkistan газетіне берген сұхбатында ұсақ шаруашылықтарды кооперациялау тетіктерін белсенді пайдалану міндетін қойғанын еске салды. Мысал ретінде ол шетелдік тәжірибені келтіріп, Нидерланд дамыған кооперация жүйесінің арқасында ауыл шаруашылығы өнімдерін $130 млрд-қа экспорттайтынын атап өтті.
Осыған байланысты Үкіметке фермерлерді жаңа форматтағы кооперативтерге біріктіруді ынталандыру бойынша шешуші шаралар қабылдау және 2026 жылдың 1 қыркүйегіне дейін жаңа Ауыл шаруашылығындағы кооперация туралы Заңды әзірлеу тапсырылды.