Сәтті дамып келе жатқан Freedom Holding Corp. компанияның бұрынғы қызметкерлері қатысқан екі өзара байланысы жоқ іске байланысты қырағы назарға ілікті, ал кейбір БАҚ жарияланымдарында олар қате біріктірілген. ФБРК редакциясы болып жатқан оқиғаның мәнін анықтап, жеке тұлғалардың жеке әрекеттерін компания қызметінен бөлудің маңыздылығын көрнекі түрде көрсетуді жөн көрді.
Белгілі болғандай, Freedom Holding Corp. өз қызметінің барлық бағыттары бойынша тұрақты өсімді көрсетіп келеді. 2025 жылғы ақпанда Freedom Bank Қазақстандағы барлық банктер арасында депозиттердің өсімі бойынша екінші орынды иеленіп, салым көлемін 26,3 млрд теңгеге ұлғайтты. Осындай жетістіктер компанияны нарықта байқалатын етеді, алайда жоғары назар кейде оның қызметі туралы ақпараттың бұрмалануына әкеп соғады.
ЕКІ ТҮРЛІ ІС
Бұған дейін біз «Фридом Финанс» АҚ-ның бұрынғы қызметкері Виталий Световойдің ісі туралы жазған болатынбыз. Естеріңізге сала кетейік, клиент Г. Исаеваның өтінішінен кейін компания ішкі тергеу жүргізді, ол Световойдың ресми рәсімдерді айналып, жеке тұлғалардан жоғары кірістілікті уәде етіп ақша жинағанын анықтады.
Енді бірқатар жарияланымдарда негізсіз бірінші іспен байланыстырылатын екінші істі түсіну маңызды. Бұл компанияның бұрынғы инвестициялық кеңесшісі Темірлан Беков туралы, ол жұмыстан босатылғаннан кейін клиент Ж. Капаровамен жеке тәртіпте ынтымақтастығын жалғастырған. Ол Бельгиде тіркелген брокерлік шотының логині мен құпия сөзін оған ерікті түрде берген.
Беков жүзеге асырған инвестициялар шығынды болғаннан кейін, Капарова – алдымен Бековке қарсы, содан кейін компанияға қарсы шағым түсіре бастады. Тексеру барлық операциялардың «Фридом Финанс» жүйесінен тыс жүргенін және мәмілелер жасалған кезде Бековтің компанияның қызметкері болмағанын көрсетті.
ҚАРЖЫЛЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ҚОРҒАНЫС РЕТІНДЕ
Екі жағдай да халықтың қаржылық сауаттылығының жеткіліксіздігі мәселесін көрсетеді. Ақшаны қолдан қолға беру, қаражатты қызметкерлердің жеке карталарына аудару, шоттардың логиндері мен құпия сөздерін беру – бұл әлеуетті қауіпті әрекеттер.
Мұндай тәуекелдер туралы банктер, брокерлер және реттеушілер үнемі ескертеді. Дегенмен, клиенттердің хабардар болмауы теріс пайдалануларға негіз жасауды жалғастыруда.
Екі жағдайда да зардап шеккендер компанияның ресми арналарын айналып, ақшаны немесе шоттарға қолжетімділікті тікелей жеке тұлғаларға беру фактісін өздері мойындайды.
КОМПАНИЯНЫҢ ІС-ӘРЕКЕТТЕРІ ЖӘНЕ ЖАРИЯЛАНЫМДАРДАҒЫ БҰРМАЛАУЛАР
Freedom Holding Corp. ашық және заң аясында әрекет етеді. Компания бұзушылықтарды өз бетінше анықтап, тергеу жүргізіп, ақпаратты құқық қорғау органдарына берді.
Дегенмен, бірқатар жарияланымдарда екі түрлі іс туралы ақпарат араласып кеткен, ал фактілер бұрмаланған. Световой мен Бековті «топ-менеджерлер» деп қате атайды, дегенмен екеуі де орта буын қызметкерлері болған. Тақырыптарда Freedom Holding негізін қалаушы Тимур Турловқа қатысты негізсіз айыптаулар айтылады, оның бұл істерге еш қатысы жоқ.
Компания бірқатар басылымдарға жалған ақпаратты жоюды және ресми кешірім сұрауды талап етіп, сотқа дейінгі талаптар жолдағаны хабарланады, бұл сөз бостандығы құқығы жала жаю құқығы еместігін көрсетеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
«Фридом Финанс» айналасындағы екі іспен байланысты оқиға қаржылық ақпаратты қабылдауда сыни ойлаудың маңыздылығын көрсетеді. Қаржы ұйымдарының клиенттері қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтауы тиіс: ресми арналарды айналып ақша бермеу, шоттарына қолжетімділікпен бөліспеу және мәмілелер жасамас бұрын құжаттаманы мұқият зерделеу.
Өз тарапынан БАҚ жарияланатын ақпараттың дәлдігі үшін жауапты, әсіресе қаржы секторы туралы сөз болғанда, мұнда кез келген бұрмалау жеке компанияның беделіне ғана емес, тұтастай қаржы жүйесіне деген сенімге де нұқсан келтіруі мүмкін.
Сонымен қатар, сипатталған екі жағдайда Freedom Holding компаниясының әрекеттерінің ашықтығы бизнестің жетілуі мен ақпараттық қысым жағдайында да құқықтық аяда жұмыс істеуге дайындығын көрсетеді.
Фонд-бюро расследования коррупции