ORDA бұрынғы бас редакторы Гүлнар Бажкенованың жария мәлімдемелері бірнеше рет қоғамдық пікірталастарға айналды. Қылмыстық іс басталғаннан кейін оның бірдей жағдайларға қатысты түсіндірмелеріндегі айырмашылықтар да назар аудартты. ФБРК сот материалдарын, жарияланымдарды және жария мәлімдемелерді салыстырды.
ІРІ БАҚ НЕМЕСЕ МИКРОКӘСІПОРЫН?
2024 жылы журналист Дмитрий Шишкинге қарсы талап-арыз кезінде Бажкенованың өкілдері ORDA-ны үлкен редакциясы бар ірі БАҚ деп атады.
Алайда бірнеше аптадан кейін Ratel․kz плагиат туралы талап-арызы бойынша іс жүргізуде редакция заңгері соттан өтемақы мөлшерін төмендетуді сұрап, ORDA-ның ресми түрде небәрі жеті адам жұмыс істейтін шағын кәсіпорын субъектісі екенін және 3,6 млн теңге өндіріп алу компанияның қаржылық жағдайына ауыр соққы болатынын мәлімдеді.
ФЛИППИНГ НЕМЕСЕ АҚШАНЫ САҚТАУ ТӘСІЛІ?
Vlast.kz хабарлауынша, 3 шілдеде сотта Бажкенова пәтерлерді қайта сатуды кәсіпкерлік әрекет деп санамайтынын, бұл тек капиталды сақтау тәсілі екенін мәлімдеді.
Алайда прокурор жауап алу хаттамасын жариялады, оған сәйкес ол бұрын тергеуге серіктесімен бірге флиппингпен - пәтерлерді қайта сатумен айналысқанын, ал тінту кезінде табылған ақшалай қаражаттың бір бөлігін сол кездегі айтуынша, дәл осындай әрекеттен алғанын хабарлаған.
Кейінірек сотта Бажкенова бұл көрсеткіштердің тінтулерден кейін бірден қатты күйзеліс жағдайында берілгенін және қате екенін түсіндірді. Ол сондай-ақ 2017 жылы өз серіктесі деп атаған адаммен әлі таныс емес екенін мәлімдеді.
АҚША ҚАЙДАН ПАЙДА БОЛДЫ?
Бажкенованың ақшалай қаражатқа қатысты жария түсіндірмелері ең айтарлықтай өзгерді.
2025 жылдың қарашасында Elmedia Kazakhstan сайтына берген сұхбатында ол шоттары бұғатталғаннан кейін ақшасыз қалып, күнделікті шығындарға 500 мың теңге қарыз алғанын айтты. Сонымен бірге, кейбір деректер бойынша, желтоқсанда Бажкенованың пәтерін тінту кезінде 2,93 млн теңге, $58 921 және €70 табылды.
2026 жылдың 2 шілдесінде сот отырысының басталуы қарсаңында ол журналистерге үй қамағында болған кезде толығымен әпкесінің асырауында болғанын, 500 мың теңге қарызды жоққа шығаратынын мәлімдеді.
Кейінірек табылған ақшаның шығу тегі туралы түсіндірмелер де өзгерді. Әртүрлі кезеңдерде Бажкенова оларды жеке жинақтары, пәтерлерді қайта сатудан түскен қаражат деп атады, кейін өзінің бұрынғы көрсеткіштерін стресспен түсіндірді. Кейінірек сотта жәбірленушілердің сұрақтарына жауап бере отырып, Бажкенова шамамен 200 мың долларды оған ықпалды адам сыйға тартқанын мәлімдеді.
Кейін оның адвокаты бұл енді сыйлық емес, жабық сот процесі аясында алынған өтемақы екенін түсіндірді.
МЫСЫҚ ЖЕМІНДЕГІ ТЕЛЕФОН
Қылмыстық іс бойынша бірінші отырыстан кейін Бажкенова журналистерге алғашқы тінту кезінде ORDA ресурстарын басқаратын телефонды мысық жемі салынған қаптамаға жасырғанын айтты. Оның айтуынша, дәл осы себепті кейінірек қайта тінту жүргізілген, оның себебі ретінде ол ORDA-ның қазіргі бас редакторы Анна Платонованың «шағымын» атады.
Платонова Exclusive.kz сайтына берген сұхбатында шағым туралы нұсқаны үзілді-кесілді жоққа шығарып, оны полицияға тінту жүргізілгеннен кейін ғана шақырғанын, ал тергеу әрекеттері туралы шешімді шағымданушы емес, тергеуші қабылдайтынын атап өтті.
Сонымен қатар, сотта Бажкенова телефонды жасыру арқылы тергеу әрекеттеріне кедергі жасауға тырыспағанын мәлімдеді.
САРА НАЗАРБАЕВАНЫҢ «ӨЛІМІ» ТУРАЛЫ ОҚИҒАЛАР
2025 жылдың мамырында ORDA өз дереккөздеріне сілтеме жасап, Сара Назарбаеваның қайтыс болғаны туралы хабарлады. Ресми түрде жоққа шығарылғанына қарамастан, редакция жарияланымды алып тастамады және өз дереккөздеріне сілтеме жасауды жалғастыра отырып, тағы бір материал шығарды.
Тергеу нұсқасы бойынша, дәл осындай жарияланымдар көрінеу жалған ақпарат тарату туралы айыптаудың сегіз эпизодының негізіне алынған. Сонымен қатар, Бажкеноваға жүктелетін эпизодтар жылжымайтын мүлікке және редакция шоттарынан аударымдарға қатысты.
