Қазақстанда интернет-алаяқтықтың жаңа схемалары тіркелді, оларда дипфейк технологиялары мен мемлекеттік органдардың жалған сайттары пайдаланылады. Зиянкестер ресми өтініштерге еліктеп, азаматтардың жеке деректері мен ақшасына қол жеткізу үшін жоғалтқан қаражатты қайтаруға уәде береді.
СХЕМА ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) деректері бойынша, алаяқтар дипфейктерді пайдаланып бейнероликтер таратады — оларда ресми өкілдің атынан өзіне зақым келген инвестордың тарихы айтылады.
Сценарий «сәтті инвестицияның» айналасында құрылған: қаражат салғаннан кейін пайдаланушыға табыстылықтың өсуі көрсетіледі. Алайда ақшаны алуға тырысқанда, одан қосымша төлемдер — комиссиялар, салықтар және «тексерулер» талап етіле бастайды.
Бірнеше аударымнан кейін қаражатқа қол жеткізу қамтамасыз етілмейді. Содан кейін видеода ақшаның бір бөлігін банк пен реттеушілер арқылы қайтаруға болғаны айтылады. Пайдаланушыларға «Толығырақ» түймесін басу арқылы көмек сұрау ұсынылады.
Сілтеме «халықтық заңгер» деп аталатын адаммен сөйлесуге апарады. Онда қаражатты қайтару туралы хат алмасуға еліктеліп, нақты заңгерлік көмектің көрінісі жасалады.
ЖАЛҒАН САЙТТАР ЖӘНЕ ЖЕКЕ ДЕРЕКТЕРДІ ЖИНАУ
Қосымша алаяқтар ҚМА-ның ресми ресурстары ретінде безендірілген жалған парақшалар жасайды. Оларда «зардап шеккендерге ақшаны қайтару» туралы ақпарат орналастырылады.
Пайдаланушыларға сауалнамадан өту ұсынылады — мысалы, ақша қашан жоғалғанын көрсету. Осыдан кейін жеке деректерді енгізу қажет болатын пішін ашылады: аты, тегі, телефон нөмірі және электрондық пошта.
Содан кейін «ақшаны қайтару процесін бастау» түймесін басу ұсынылады. ҚМА ақпараты бойынша, мұндай әрекеттер деректерді жинауға және кейіннен азаматтардың ақшасын иемденуге бағытталған.
ҚМА ҰСЫНЫСТАРЫ
Ведомство мұндай барлық сайттар, сауалнамалар мен пішіндер алаяқтық схемасы екенін атап көрсетеді.
Ақпараттың дұрыстығын тексеру үшін азаматтарға тікелей ҚМА-ға немесе тұрғылықты жері бойынша экономикалық тергеу департаментіне жүгіну ұсынылады.
ҚМА азаматтарды сақ болуға, ақпаратты ресми көздер арқылы тексеруге және күдікті сілтемелерге өтпеуге шақырады.