«Тобол» Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы (ӘКК) АҚ мемлекеттік аудит барысында анықталған бұзушылықтардан кейін басқару және еңбекақы төлеу жүйесін қайта қарады. Тексеру корпорацияның 2023–2024 жылдардағы қызметін қамтып, тиімділікті бағалау мен сыйақыларды бөлудегі проблемаларды анықтады.
АУДИТ ҚАНДАЙ БҰЗУШЫЛЫҚТАРДЫ АНЫҚТАДЫ
Жоғары аудиторлық палатасының (ЖАП) мәліметінше, 2025 жылы жүргізіліп, еліміздегі 13 ӘКК-ны қамтыған тексеру барысында «Тобол» ӘКК» АҚ қызметінде бірқатар жүйелік бұзушылықтар тіркелген.
Атап айтқанда, 2023–2024 жылдары Директорлар кеңесі мен басқарма мүшелерінің жұмысына тәуелсіз және кешенді бағалау жүргізілмеген. Басқару буынының тиімділігін бағалау жүйесі іс жүзінде болмаған.
Сондай-ақ, ынталандыру төлемдері қаржылық нәтижелерді ескермей, басшылықтың қалауы бойынша бөлінгені анықталды. Сол кезде қолданыста болған еңбекақы төлеу ережелері басқарма төрағасына өзіне және басқарманың басқа мүшелеріне үстемеақыларды өз бетінше белгілеуге мүмкіндік берген, бұл «Акционерлік қоғамдар туралы» Заңға қайшы келеді, өйткені мұндай шешімдер Директорлар кеңесінің құзыретіне жатады.
КОРПОРАЦИЯ ҚАНДАЙ ШАРАЛАР ҚАБЫЛДАДЫ
ЖАП нұсқамасын орындау үшін «Тобол» ӘКК» АҚ басшылығы бірқатар өзгерістерді бекітті.
Директорлар кеңесінің шешімімен басқарма қызметінің мотивациялық негізгі көрсеткіштері туралы Ереже әзірленіп, енгізілді. Сонымен қатар, басшы қызметкерлердің еңбекақы төлеу және сыйақы беру ережелері жаңартылды.
Енді басқарма төрағасы мен мүшелеріне сыйақы төлеу шарттары тек Директорлар кеңесінің шешімімен айқындалады. Жеке үстемеақылар бөлімшелердің бір айға, тоқсанға немесе жылға арналған жоспарларының орындалу нәтижелеріне байланысты.
Үстемеақылардың мөлшері шектелген — есепті кезең үшін екі лауазымдық айлықақыдан аспайды. Бұл ережелер басшылыққа да, қатардағы қызметкерлерге де қолданылады.
Сонымен қатар, 2023–2026 жылдарға арналған ұжымдық шартқа қызметкерлердің барлық санаттары үшін қосымша төлемдер мен үстемеақылардың бірыңғай нормаларын бекітетін қосымша келісімге қол қойылды.
ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚҰЖАТТАРДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР
Аудит сонымен қатар ішкі құжаттардың заңнама талаптарына сәйкес келмеуін анықтады. Инвестициялық декларацияда және Инвестициялық қызмет регламентінде «бірлескен кәсіпорын» ұғымы болмаған, бұл ҚР Азаматтық кодексінің нормаларына қайшы келген.
Бұл олқылықты жою үшін екі құжат та қажетті анықтамаларды ескере отырып, жаңа редакцияда қабылданды.
МӘНМӘТІН ЖӘНЕ МАҢЫЗЫ
2025 жылғы ақпанда ФБРК редакциясы «Тобол» ӘКК» АҚ-ның 2023 жылғы қаржылық есептілігін талдады. Материалда кірістің екі есеге жуық төмендеуіне қарамастан, корпорацияның таза пайдасын 37%-ға арттырып, активтерін екі еседен астамға ұлғайтқаны атап өтілді.
Сонымен қатар, еңбекақы төлеуге арналған шығыстардың едәуір бөлігі басшылық құрамға тиесілі болған: еңбекақы қорының 81%, немесе 391,7 млн теңге. Жалпы қор негізінде есептелген орташа жалақы деңгейі айына шамамен 854 мың теңгені құраған.
Сондай-ақ, біз әкімдіктен қаржыландыруды бір уақытта тарта отырып, депозиттерде елеулі қаражаттың болуына, сондай-ақ тұрақтандыру қоры қызметінің шығындылығына назар аудардық.