2026 жылдың мамыр айының басынан бастап Алматы — Хоргос трассасында жол төсеміндегі бетон плиталарының деформациясы салдарынан бірнеше автомобиль зақымданды. Журналист Михаил Козачковтың бағалауынша, жолдардың тез тозуының негізгі себептерінің бірі — шамадан тыс жүктелген ауыр самосвалдар, ал мәселені шешу үшін жүк тасымалы саласында өзгерістер қажет.
АЛМАТЫ — ХОРГОС ТРАССАСЫНДА НЕ БОЛДЫ
Журналист Михаил Козачков өзінің Telegram-арнасында «Kozachkov offside» хабарлағандай, әлеуметтік желілерде зақымданған автомобильдердің, оның ішінде отын багі тесіліп кеткен «Гелендваген» жол талғамайтын көлігінің бейнежазбалары пайда болды.
Оның айтуынша, оқиғалардың себебі жолға төселген бетон плиталары болған. Кей жерлерде олар сынып, көтеріліп, көлік құралдарына зақым келтіреді. Журналист мұндай жағдайлар тек осы трассада ғана емес, еліміздің басқа жолдарында да орын алатынын атап өтті.
АҚЫЛЫ ЖОЛДАР ҚАНША ҚАРАЖӘКЕЛЕДІ
Михаил Козачков келтірген мәліметтер бойынша, «ҚазАвтоЖол» ұлттық компаниясы ақылы автомобиль жолдарын пайдаланудан жылына шамамен 90 млрд теңге алады.
Сонымен қатар, жарияланымда атап өтілгендей, алынған қаражаттың барлығы трассаларды жөндеуге жұмсалады, ал мемлекет жыл сайын жаңа учаскелер салуға және қолданыстағыларын қайта жаңғыртуға айтарлықтай сомалар бөледі. Материалда триллиондаған теңге туралы айтылған.
ЖОЛДАР НЕГЕ ТЕЗ ТОЗАДЫ
Жарияланым авторының пікірінше, жол төсеміне негізгі жүктемені осындай жүктемелерге есептелмеген жолдарда пайдаланылатын салмағы 25 және 40 тонна болатын ауыр жүк көліктері мен самосвалдар жасайды.
Сондай-ақ, кейбір тасымалдаушылар нақты жүктемесі 60-тан 90 тоннаға дейінгі 40 тонналық самосвалдарды пайдаланады деп мәлімденеді. Мұндай бұзушылықтарды автоматты салмақ кешендері бақылауы керек, алайда журналистің атап өтуінше, олар жеткілікті тиімді жұмыс істемейді.
Оның бағалауынша, салдарын қалааралық трассалардағы жүргізушілер ғана емес, ауыр техника да көшелермен жүретін қала тұрғындары да сезінеді.
ЖӨНДЕУГЕ ЖҰМСАЛАТЫН ШЫҒЫНДАР ҚАНШАҒА БАҒАЛАНАДЫ
Жарияланымда бір шақырым жолды жөндеудің орташа құны шамамен 150 млн теңгені құрайтыны туралы есеп келтірілген.
Осы деректерге сүйене отырып, жол инфрақұрылымын қалпына келтіруге жыл сайынғы шығындар 1,2–1,8 трлн теңгеге жетуі мүмкін.
ЖУРНАЛИСТ ҚАНДАЙ ШАРАЛАРДЫ ҰСЫНДЫ
Мүмкін болатын шешімдер ретінде Михаил Козачков тонна-шақырым тарифін көтеруді ұсынды, бұл жүк көтерімділігі 15 тонна болатын жеңіл жүк көліктерін пайдалануды экономикалық тұрғыдан тиімді етеді.
Сонымен қатар, ол жалпы пайдаланыстағы жолдарда 40 тонналық самосвалдарды пайдалануды шектеуді жақтап, отандық өндірушілерді жүк көтерімділігі төмен техника шығаруға қайта бағыттауды, сондай-ақ 25 және 40 тонналық самосвалдардың импортына шектеулер енгізуді ұсынды.