Еуропалық одақ Ресейге қарсы 20-шы санкциялар пакетін бекітті, оған Орталық Азия елдерінің, оның ішінде Қазақстанның компаниялары кірді. Шектеулер ЕО нұсқасы бойынша Ресейдің әскери-өнеркәсіп кешеніне (ӘӨК) тауарлар жеткізуге қатысуы мүмкін ұйымдарға қатысты.
Санкциялық тізімге 120 жеке және заңды тұлға енгізілді. ЕО ресми материалдарында хабарланғандай, жаңа пакет соңғы екі жылдағы ең ірі пакеттердің бірі болды.
ЕО ЖАҢА ШЕКТЕУЛЕРІНІҢ АУҚЫМЫ
Санкцияларға Қазақстан, Қытай, БАӘ, Өзбекстан және Беларусь компанияларының 16-сы ілікті. Еуропалық одақ шектеулер қосарланған мақсаттағы өнімді қоса алғанда, жоғары технологиялық тауарларды жеткізушілерге қолданылатынын мәлімдеді.
ҚАНДАЙ КОМПАНИЯЛАР САНКЦИЯҒА ІЛІКТІ
Reuters деректері бойынша, сөз қазақстандық United Trading Group компаниясы және немістің UrSeCo Handels химиялық компаниясының екі қызметкері туралы болып отыр. Олар, болжам бойынша, Ресейге жартылай өткізгіш пластиналарды өндіруде қолданылатын тұз қышқылын жеткізген.
ҚЫРҒЫЗСТАНҒА СТАНОКТАРДЫ ЭКСПОРТТАУҒА ТЫЙЫМ САЛУ
Жаңа пакетте Қырғызстанға ерекше назар аударылған. Еуропалық одақ бұл елге сандық бағдарламалық басқаруы (СББ) бар станоктар мен радио жабдықтарды жеткізуге тыйым салды.
Шешім Қырғызстан аумағы арқылы Ресейге маңызды тауарлардың реэкспортының айтарлықтай өсуін тіркеген сауда деректерін талдау негізінде қабылданды.
Мысал ретінде АҚШ санкциясында тұрған қырғыздың «Интерстайл плюс» компаниясы мен оның ресейлік серіктесі «Альянс» ЖШҚ қызметі келтірілген.
Айта кету керек, өңірдегі логистикалық бағыттардың ашықтығына қатысты сұрақтар бұрын да туындаған.
2025 жылы ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павлов Қазақстандағы заңсыз темекі нарығы туралы тергеу жариялады. Логистикалық тізбектерді талдау барысында карталарда Қырғызстанмен шекара бойында орналасқан күмәнді өнімнің негізгі кіру нүктелері тіркелді.
САНКЦИЯЛАРДЫ ТАЛҚЫЛАУДЫҢ АЛҒЫ ТАРИХЫ ЖӘНЕ ҚЫРҒЫЗСТАННЫҢ ҰСТАНЫМЫ
2 наурызда британдық Financial Times газеті хабарлағандай, Қырғызстан санкциялар енгізілген жағдайда ЕО-ға сотқа беретін ниетін білдіріп, үкімет төрағасының бірінші орынбасары Данияр Амангелдиевке сілтеме жасаған.
Алайда кейін Амангелдиев бұл ақпаратты жоққа шығарып, түсініспеушілік болғанын атап өтті. Оның сөзінше, Қырғызстан үкіметі Мәскеуге санкцияланған тауарларды жеткізетін компанияларға қарсы шаралар қабылдауға дайын.
МӘСКЕУДЕГІ КӨШБАСШЫЛАР КЕЗДЕСУІ
23 сәуірде санкциялар енгізумен қатар Қырғызстан президенті Садыр Жапаров жұмыс сапарымен Мәскеуге барды.
Ресей президенті Владимир Путин екі тараптың да белсенді жұмысын және республиканың экономикалық өсуінің оң қарқынын атап өтті.
Әңгімелесу барысында Садыр Жапаров Қырғызстанның РФ басты одақтасы мәртебесін растады және Владимир Путинді Бішкекте 31 тамыз бен 1 қыркүйекте өтетін Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) саммитіне шақырды.
КОНТЕКСТ ЖӘНЕ МӘНІ
Еуропалық одақ Қазақстан компанияларын Ресейге қатысты санкциялық тізімдерге бірінші рет енгізіп отырған жоқ. Бұрын мұндай шешімдер алдыңғы шектеу пакеттері шеңберінде де қабылданған болатын.
Мәселен, 2024 жылы санкциялық тізімге іліккен «Elem Group» ЖШС еуропалық тарап оны сауда шектеулерін айналып өтумен байланыстырған болатын.