«Әділдік жолы» қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры Дидар Смағұлов Қазақстан астанасында жер учаскелерін заңсыз бөлудің ауқымды сыбайлас жемқорлық схемасын әшкерелеуде шешуші рөл атқарды.
Оның жұмысының арқасында мемлекеттік бюджетке ондаған миллиард теңге залал келтірген алаяқтықтар анықталып, кінәлілер жауапқа тартылды. Оның тарихы — азаматтық белсенділіктің жүйелі сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұра алатынының жарқын мысалы.
Нағыз қаһармандар әрдайым назар орталығында бола бермейді. Олар сыйлық күтпейді, даңққа ұмтылмайды, плащ кимесе де, іс-әрекеттерімен қоғамды жақсартады. Олардың күш-жігері тануға емес, нақты өзгерістерге бағытталған және дәл осы құрметке лайық.
Осындай адамдардың бірі — «Әділдік жолы» қоғамдық бірлестігінің атқарушы директоры Дидар Смағұлов. Қазақстанның барлық өңірлерінде филиалдары бар ұйым Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметпен ынтымақтастықта сыбайлас жемқорлық схемаларын анықтаумен және жосықсыз шенеуніктермен күресумен айналысады.
Әшкереленген ең күрделі жағдайлардың бірі астанадағы жер учаскелерін заңсыз бөлуге қатысты болды. Смағұловтың айтуынша, 900-ден астам учаскенің тек алтауы ғана аукцион арқылы берілген, заң бойынша барлық жер осылай бөлінуі керек еді.
Аукциондар учаскелерді нарықтық бағамен сатуға мүмкіндік беріп, мемлекетке пайда әкеледі. Алайда бұл рәсімді айналып өтіп, жер «Astana» Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы (ӘКК)» АҚ арқылы жеке компаниялармен күмәнді келісімшарттар жасасып, үлестірілген.
Нәтижесінде жер учаскелері сауда-саттықсыз белгілі бір адамдарға түсіп, кейін хабарландырулар арқылы қайта сатылған. Беделді аудандағы құрылыс учаскесін қолма-қол екі миллиард теңгеге дейін төлеп, оның иесі болуға болатын еді. Мұндай схема мемлекеттік бюджетке орасан зор залал келтіріп, елді ондаған миллиард теңгеден айырды.
Смағұловтың сөзінше, бұл деректер сотта дәлелденген, ал жерді аукционсыз беру үшін ӘКК схемаларын пайдалану заңсыз деп танылған. Айта кетерлігі, сол кезде тіпті ел басшылығы да астанадағы бұзушылықтардың ауқымынан хабардар болмаған.
Материалдық пайдасыз жеке уақытын жұмсай отырып, Смағұлов әділдік үшін принципті күрес мүмкін екенін көрсетеді. Мұндай адамдар құрмет пен тануға лайық. Дәл адалдық пен заңға беріктіктің арқасында әділдік шынымен жеңіске жететін күшті қоғам қалыптасады.
Дидар Смағұловтың басшылығымен «Әділдік жолы» қоғамдық бірлестігінің қызметі азаматтық қоғамның сыбайлас жемқорлыққа тиімді қарсы тұрып, мемлекеттік басқаруда ашықтықты орнатуға ықпал ете алатынын көрсетеді. Осындай бастамалардың арқасында жекелеген бұзушылықтарды анықтап қана қоймай, тұтастай жүйені өзгертіп, оны әділірек және тар шеңбердегі адамдардың емес, азаматтардың мүддесіне бағытталған етуге мүмкіндік туады.