Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Орталық коммуникациялар қызметі құрылымында Дезинформацияға қарсы күрес орталығы жұмыс істей бастады. Бұл бөлімшенің құрылуы азаматтарды адастырып, қоғамға нақты зиян келтіруі мүмкін жалған ақпараттың жиілеп кеткен таралу жағдайларына жауап болды.
Мамандандырылған орталық құру қажеттілігі бірқатар резонанстық жағдайлардан кейін айқын болды. Соңғы кезде әлеуметтік желілерде иттерден баланы құтқарған ер адамды алдағы жазалау туралы ақпарат тараған оқиға айқын мысал бола алады. Пост лезде мессенджерлерге тарап, қоғамдық наразылық толқынын тудырды.
Алайда полиция бұл ақпаратты ресми түрде жоққа шығарып, батырдың ешқандай қамауға алынбағанын және сотқа тартылмайтынын растады. Бір эмоционалды зарядталған пост мыңдаған адам арасында наразылық көшкінін бастауға қабілетті болды.
Соңғы айларда Қазақстанда дезинформация виртуалды кеңістіктен шығып, нақты зиян келтірген көптеген жағдайлар тіркелді. Алаяқтар «ресми» нышандары бар жалған олимпиадалар ұйымдастырып, сенгіш азаматтардың ақшасын алдап алды. Елдің ойда жоқ қауіпті аймақтары туралы жалған статистика таратылды.
Шетелде ұрыс қимылдарына қатысуға шақыру үшін пайдаланылған шенеуніктердің жасанды жасалған дауыстары мен бейнелері бар дипфейк-бейнелер ерекше алаңдаушылық тудырады. Жекелеген Telegram-арналарда жанжалдарды қоздыру және қоғамдық тәртіпті бұзу мақсатында жоқ митингілердің хабарландырулары жарияланды.
Дезинформацияға қарсы күрес орталығы алдына ресми түсіндірмелер жариялау және жаңалықтарды жауапкершілікпен тұтыну мәдениетін қалыптастыру арқылы азаматтарды бұрмаланған ақпараттан қорғау міндетін қояды. Ақпарат оны тексеруге болатыннан жылдам таралатын дәуірде мұндай құрал ерекше маңызға ие болады.
Орталық жұмысының негізгі бағыттары фейктерді анықтау, оларды жедел түрде жоққа шығару және сараптамалық түсініктемелер беру болады. Бас мақсат — тексерілген ақпаратты азаматтардың барлық санаттары үшін қолжетімді, қарапайым және түсінікті ету. Жұмыс мемлекеттік органдармен, сарапшылармен, бұқаралық ақпарат құралдарымен және азаматтық қоғаммен серіктестікте жүргізілетін болады.
Орталық әлеуметтік желілердегі ресми парақшаларында дезинформацияның нақты жағдайларын талдап, шолулар мен түсіндірмелерді жариялауды бастады. Ведомство өкілдері орталықтың құрылуы цензура енгізуге емес, азаматтарға ақпараттық кеңістікте бағдарлауға көмектесуге бағытталғанын атап өтеді.
Орталық жұмысының тиімділігі көбінесе азаматтардың белсенді қатысуына байланысты болады. Мамандар ақпарат көздерін тексеруге, мессенджерлерде күмәнді контентті таратудан бас тартуға және шынайы ақпарат алу үшін орталықтың ресми арналарын бақылауға шақырады.
Дезинформацияға қарсы күрес орталығының құрылуы ақпараттық кеңістікті манипуляциялар мен фейктерден қорғаудың өсіп келе жатқан қажеттілігін көрсетеді. Технологиялардың қарқынды дамуы және әлеуметтік желілердің ықпалының артуы жағдайында мұндай бастама уақтылы және қажетті болып табылады.
Орталық жұмысының табысы дезинформацияға қарсы тиімді күрес пен сөз бостандығын сақтау арасындағы тепе-теңдікке, сондай-ақ азаматтардың алынған ақпаратты сыни тұрғыдан бағалауға дайындығына байланысты болады.