ФБРК редакциясы 2024 жылы қазақстандық министрліктердің ең қымбат мемлекеттік сатып алуларын зерттеуді жалғастыруда.
Алдыңғы материалдарда біз Ауыл шаруашылығы министрлігінің, Экология министрлігінің, Қаржы министрлігінің және Энергетика министрлігінің мемлекеттік сатып алуларын қарастырдық. Енді Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігін (ЦДИАӨМ) қарастырамыз.
ЦДИАӨМ-нің 2024 жылғы мемлекеттік сатып алуларын талдау мемлекеттік басқаруды технологиялық жаңғыртудың ауқымды көрінісін ашады.
Ең үлкен шығыс бабы – 49 млрд теңгеге жуық – «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл қаражат күн сайын мыңдаған қазақстандықтар мемлекеттік қызметтер алатын бүкіл ел бойынша ХҚКО-лардың үздіксіз жұмысын қолдайды.
Азаматтарға арналған цифрлық сервистерді дамытуға айтарлықтай инвестициялар салынды. Қоңыраулар мен онлайн-өтініштерді өңдейтін бірыңғай байланыс орталығы 3,3 млрд теңге көлемінде қаржыландыру алды. Елдің әрбір азаматына қатысты АХАЖ жүйесін (азаматтық хал актілерін тіркеу) жаңғыртуға 4,2 млрд теңге бөлінді.
Электрондық үкіметті дамытуға ерекше назар аударылды. Премьер-министр мен үкіметтің жұмысын қамтамасыз ететін Smart Data Ukimet ақпараттық-талдау жүйесін сүйемелдеуге 1,8 млрд теңге бағытталды. Электрондық үкіметтің веб-порталы мен төлем шлюзін қолдау 544,7 млн теңгені, ал оларға техникалық қызмет көрсету тағы 1,15 млрд теңгені құрады.
2024 жылы мемлекеттік органдарды цифрлық трансформациялау елеулі инвестицияларды талап етті: ұйымдастырушылық сүйемелдеуге 666,7 млн теңге, Цифрлық үкімет кеңсесінің деректерін басқаруға 518,1 млн, электрондық үкімет архитектурасын дамытуға 393 млн теңге.
Басқа маңызды шығыстардың қатарында:
- 520,6 млн теңге Э-лицензиялау жүйесіне;
- 466,9 млн мемлекеттік органдардың пошта сервисіне;
- 381,3 млн интернет-ресурстардың бірыңғай платформасына;
- 378 млн қашықтан жұмыс орындары қызметіне;
- 371,8 млн бет-әлпетті тану арқылы цифрлық сәйкестендіру жүйесін дамытуға.
Қызығы, ірі шығыстар тізіміне Ресеймен мемлекеттік шекараны демаркациялау жұмыстары да кірді – 278 млн теңге, бұл министрліктің кең ауқымды міндеттерін көрсетеді.
______________
Анықтама үшін: Шекараны демаркациялау — бұл мемлекеттер арасындағы шекараны жергілікті жерде белгілеу және белгілеу процесі. Қарапайым тілмен айтқанда, бұл елдер арасындағы бөлу сызығының қай жерден өтетінін нақты көрсету үшін шекараға белгілер, бағаналар немесе басқа да белгілер қою. Айта кетейік, демаркациялау шекара қағаз жүзінде ресми келісілгеннен кейін жүргізіледі – бұл процесс делимитация деп аталады.
Жалпы алғанда, ЦДИАӨМ мемлекеттің цифрлық инфрақұрылымына ондаған миллиард теңге бағыттады. Алайда, заңды сұрақ туындайды: осы жүйелердің барлығы қаншалықты тиімді жұмыс істейді?
Естеріңізге сала кетейік, өткен жылдың қазан айында ақпараттық қауіпсіздік комитеті Денсаулық сақтау министрлігіне, Ауыл шаруашылығы министрлігіне және Қаржы министрлігіне қатысты әкімшілік істер қозғады, себебі ведомстволар ақпараттық жүйелерді пайдалану мерзімдерін бұзды.
Сонымен қатар, премьер-министр Олжас Бектенов Қазақстанда қашықтан биометриялық сәйкестендірудің орталықтандырылған ұлттық жүйесі құрылатынын хабарлады. Жобамен ЦДИАӨМ «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ және «BTS Digital» ЖШС бірлесіп айналысуы тиіс.
Кейінірек, желтоқсан айында Мәжіліс депутаты Бақытжан Базарбек ЦДИАӨМ-ді заң талаптарын елемеді деп айыптады. Оның айтуынша, ведомство жер инспекторларына электрондық тексерулерді қадағалауға мүмкіндік беретін жүйені біріктірмеген.
Жалғасы бар…