Өткен аптада Telegram мессенджері ешқандай себепсіз OSINT-зерттеулері мен фактчекингке маманданған он шақты арнаны бұғаттады.
Зардап шеккендердің арасында фактчекер Павел Банниковтың арнасы, сондай-ақ платформа ережелерін бұзбай, жылдар бойы жұмыс істеген басқа да орыстілді жобалар болды. Қауымдастықтың белсенді әрекеті және қызметті қолдауға жаппай жүгінулердің арқасында барлық бұғатталған арналарды қалпына келтіру мүмкін болды.
БҰҒАТТАУ АУҚЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Бұғаттауға әртүрлі көлемдегі арналар – ірі жобалардан бастап шағын басылымдарға дейін ілікті. «Проверено.Медиа» редакторы және «Ауа Райы Болжамы | OSINT, фактчек және тағы да басқа» арнасының иесі Павел Банников шектеулердің оғаш талғампаздығын атап өтті:
«Telegram-дағы OSINT туралы арналардың саны жүздеп есептеледі, бірақ бұғаттауға тек он шақтысы ғана ілікті, олар да негізінен ресейлік материалдар бойынша OSINT туралы жазған және көбіне – орыс тіліндегі арналар».
Сарапшы әскери барлауды жариялайтын арналар да, жай ғана OSINT құралдарын сипаттайтын жобалар да зардап шеккеніне назар аударды. Сонымен қатар, бұзу схемалары туралы материалдары бар ірі орыстілді арналар бұғаттауға ұшыраған жоқ.
ҚАУЫМДАСТЫҚТЫҢ РЕАКЦИЯСЫ ЖӘНЕ АРНАЛАРДЫҢ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРІЛУІ
OSINT қауымдастығы жаппай бұғаттауларға жедел жауап берді. Қолданушылар ұйымшылдықпен Telegram қолдау қызметіне жағдайды түсінуді талап етіп жүгінді. Банников оқиғалардың дамуын былай түсіндірді:
«Қауымдастық күштірек болып шықты – және "телеганың" ресми арналарын жағдайды түсінуді талап етіп, толтырып тастады. Үлкен жариялылық пен жұртшылықтың қолдауының арқасында менікін қоса алғанда, барлық бұғатталған арналар қайта қолжетімді болды».
БҰҒАТТАУДЫҢ ЫҚТИМАЛ СЕБЕПТЕРІ
Банниковтың пікірінше, бұғаттаулар боттарды пайдалана отырып, үйлестірілген шабуылдың нәтижесі болуы мүмкін. Сарапшы шабуылға арналарды таңдау біреудің шектеулі ақпараттық көпіршігі негізінде жасалған деп болжайды: бұғатталғандардың арасында ресейлік, украиналық арналар және Ресейден айтарлықтай аудиториясы бар бір қазақстандық жоба болды.
«Шағымдарды жаппай жіберу және – міне, алгоритм өз жұмысын істеді. Бұл адам қабылдаған шешім деп ойламаймын, ықтималдық тым аз», – деп фактчекер болған оқиғаның механизмін түсіндіреді.
АРНАЛАР ҮШІН САЛДАРЫ
Бұғаттау зардап шеккен жобалардың аудиториясына әсер етті. Банников оның арнасы шамамен 400 жазылушысын жоғалтқанын атап өтті. Кейін анықталғандай, жүйе жазылушылар қатарынан боттарды емес, нақты қолданушыларды, оның ішінде жеке танитын адамдарды алып тастаған.
Бұл оқиға OSINT қауымдастығының үйлестірілген шабуылдар алдындағы осалдығын көрсетті, сонымен қатар тергеу саласындағы мамандардың бірігу күшін де көрсетті. Барлық бұғатталған арналардың жылдам қалпына келтірілуі қауымдастықтың үйлесімді әрекетінің нәтижесі болды және платформалар мен олардың қолданушылары арасындағы ашық диалогтың маңыздылығын растады.