ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлерінде жәндіктермен күресуде қандай әдістер қолданылатыны туралы айдарды жалғастырады. Біз жергілікті билік жәндіктерден биологиялық қорғау қағидатын қолдана ма және олар инсектицидтік құралдарды қолданудан толық бас тартуға дайын ба деген сұраққа жауап іздедік.
Еске сала кетейік, бұған дейін ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павлов Павлодарда болды, онда мамандар айтып бергендей, өзен аңғарлары мен су қоймаларында маса және шіркей дернәсілдерімен күресу үшін биологиялық препараттар қолданылады.
Сонымен қатар, өңірде жәндіктердің ұшатын түрімен кедергілік өңдеу әдісі арқылы күреседі, бұл әдіс жәндіктердің су қоймаларынан елді мекендерге барар жолында инсектицидтік кедергі жасауды қамтиды.
Біз Қазақстан өңірлерінің жәндіктермен күресу кезінде тек биологиялық препараттарды қолдануға дайын ба деген сұрақ қойдық, осыған байланысты жергілікті атқарушы органдарға тиісті ресми сұраулар жібердік.
Шығыс Қазақстан облысы санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті хабарлағандай, бүгінгі таңда өңірде жәндіктермен күресудің негізгі әдісі ретінде тек химиялық әдіс қолданылады, ол инсектицидтерді пайдаланудан тұрады.
Дегенмен, дезинсекцияның химиялық әдісінен басқа, нормативтік-құқықтық актілерде экологиялық әдістерді, атап айтқанда, қоршаған ортаның санитариялық жағдайын ұстауды, сондай-ақ бактериялық препараттар мен ларвифагтарды қолдану көзделген.
_____________
Анықтама үшін: ларвифагтар – қансорғыштардың (әсіресе безгек масаларының дернәсілдерін жою үшін қолданылатын балықтар. Ларвифагтардың жарқын өкілдері гамбузия және гуппи балықтары болып табылады.
Алайда, департаментте атап өткендей, биологиялық әдісті, атап айтқанда ларвифагтарды қолдану тек масалардың дернәсілдерімен күресу кезінде ғана мүмкін, ал кенелерді жоюда химиялық инсектицидтерді қолданбай мүмкін емес.
Осылайша, ШҚО-да пестицидтерді қолданудан толық бас тарту мүмкін емес.
Дегенмен, сарапшылар бұрын атап өткендей, егер химиялық препараттарды ерітінділердің ұсынылған концентрациясын сақтай отырып қолданса, фаунаның басқа өкілдері мен адамдарға айтарлықтай зиян келтіруден аулақ болуға болады.
Еске сала кетейік, мамыр айында біз жазғандай, ШҚО-да кенеге қарсы өңдеулер негізгі әсер етуші заты синтетикалық инсектицид «Альфа-циперметрин» болып табылатын «Фаворит» препаратының көмегімен жүргізіледі.
«Альфа-циперметрин» жауын құрттарына орташа уытты, құстарға іс жүзінде уытты емес, бірақ балықтарға, су омыртқасыздарына және араларға өте уытты. Зат топырақта орташа төзімділікке ие.
«Альфа-циперметрин» адамдар мен жануарларға дұрыс пайдаланылмағанда немесе үлкен дозаларда уытты болуы мүмкін. «Альфа-циперметринмен» уланған кезде қозғалыс үйлесімінің бұзылуы, құрысулар, сілекей ағу және көзден жас ағу байқалады.
ФБРК редакциясы жәндіктермен күресуде қауіпсіз препараттарға артықшылық беруді, ал химиялық препараттарды қолданған жағдайда оларды қолдану жөніндегі нұсқаулықтарды елемеуге болмайды деп ұсынады.