Мәжіліс депутаттары пара талап ету, уәде ету немесе ұсыну үшін қылмыстық жауапкершілік енгізетін заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады.
«ZTB NEWS» мәліметінше, билік мұндай тәсіл келіссөздер кезеңінде-ақ сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің алдын алуға мүмкіндік береді деп есептейді.
«Сонымен қатар, заңды тұлғалардың сыбайлас жемқорлық қылмыстарына қатысуы үшін жауапкершілігі күшейтіледі. Белгіленген айыппұлдардың орнына пара мөлшеріне қарай 30 еседен 60 есеге дейінгі мөлшерде санкциялар енгізіледі», - делінген хабарламада.
Өз кезегінде Мәжіліс депутаты Сергей Пономарев қарапайым азаматтар үшін сыбайлас жемқорлық көріністері үшін жазаны қатаңдатуы мүмкін жаңа нормаға алаңдаушылық білдірді.
«Біздің азаматтар тұрмыстық сыбайлас жемқорлыққа жиі тап болатыны жасырын емес және елімізде кез келген мәселені ақшаға шешуге болады. Жоғары оқу орындарында оқытушылар жақсы баға үшін ақы сұрайды. Емханаларда – сапалы емделу үшін. Тіпті банк саласында несие алу үшін, әсіресе жеңілдетілген несие болса, онсыз болмайды», - деді Пономарев.
Ол заң жобасы аясында қылмыстық жауапкершілік тек мемлекеттік қызметшілерге ғана енгізілмейтінін атап өтті.
«Жауапкершілікті алушы да, беруші де көтереді. Тіпті шайпұл берудің өзін қылмыс ретінде көрсетуге болады — шайға берді, пара үшін отырғызды. Асыра сілтеу болмай ма? Қандай жағдайда сыйақы беру заңды, ал қандай жағдайда заңсыз болады?», - деп сұрақ қойды мәжілісмен.
Бас прокуратураның норма шығармашылық қызметін үйлестіру департаментінің бастығы Альбина Маутова жаңа заңның жұмысы тәжірибеде көрінетінін айтты.
«Бізде жұмыс беруші мен жұмыскер арасындағы қатынастар еңбек заңнамасымен реттеледі. Жеке сектордағы әрбір ұйымның өзінің корпоративтік басқару актілері бар, сондай-ақ салалық заңнама бар. Егер осы актілерде қандай да бір көтермелеу шаралары — сыйақылар мен бонустар мүмкіндігі қарастырылған болса, бұл қылмыстық-құқықтық саланың орбитасына түспейді. Бірақ егер салалық заңнамаларда, әсіресе қоғамдық маңызы бар функцияларда қарастырылған болса, онда жаңа бап бойынша қылмыс құрамы болады», - деп жауап берді Маутова.
Ол мұның бәрі қоғамда сыбайлас жемқорлықтың барлық көріністеріне төзбеушілік мәдениетін қалыптастыруға көмектесетінін атап өтті.
Tengrinews.kz мәліметінше, сонымен бірге Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының бірінші орынбасары Улан Саркулов жаңа заң жобасы аясында қандай сома параны қарапайым алғыстан ажырататынын айтты.
«Міне, біз айтамыз, тіпті дәмханада отырып, шайпұл бердік. Бұл да алғыс. Мұнда ешқандай сұрақ жоқ. Сіз оның орнына ештеңе талап етпейсіз. Ал себеп-салдарлық байланыс болған кезде, сіз дәрігерге келесіз, адам шынымен ауырады, оған шынымен қандай да бір оңалту немесе ота қажет, дәрігер оған: «Кешіріңіз, сіз порталда 25-ші орында тұрсыз, алдыңызда адамдар бар» дейді. Ол оған: «Бұл мәселені шешуге болады ғой...» дейді. Мұнда, әрине, сұрақтар туындайды. Тиісінше, пара ұсыну, уәде ету, талап ету – бұл қоғам үшін болмауы керек», – деп жауап берді Улан Саркулов.
Оның айтуынша, «себеп-салдарлық байланыс болса», 2 АЕК-тен (7864 теңге) асатын кез келген сома пара болып есептеледі.