Ақмола облысында Қоянды кентінің маңындағы карьерде «Zero Waste» ЖШС компаниясы ұйымдастырған қоқыс полигоны айналасында жанжал өршіп тұр. Екі табиғат қорғау ведомствосы – облыстық және елордалық – оның қызметінің заңдылығына қарама-қарсы баға берді.
Экология министрлігі ахуалдың мән-жайын ашып, полигон операторларында қажетті рұқсаттардың жоқтығын көрсетті.
Еске сала кетейік, желтоқсан айының басында ФБРК редакциясы жазғандай, «Zero Waste» компаниясының қоқыс таситын көліктері қоқыс өңдеу зауытының орнына қалдықтарды Ақмола облысы Целиноград ауданы Қоянды кентінің маңындағы карьерге төгіп жүрген.
Қазан айында «Zero Waste» қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) қабылдауға кәсіпкер Ерлан Рысқұловтың қалдықтарды сұрыптау үшін жер учаскесін жалға алған «Марущак Виталий Викторович» ЖК -мен келісімшарт жасасқаны анықталды.
Біз бірқатар мемлекеттік органдарға қалдықтардың рұқсат етілмеген жерге төгілу фактісін тексеруді өтініп, ресми сұраулар жібердік. Оған жауап ретінде екі табиғат қорғау ведомствосы – Ақмола облысы және Астана – бір-біріне қайшы жауаптар берді.
Ақмола облысының экология департаменті бұзушылықтарды анықтап, жер учаскесінің иесіне экологиялық рұқсатсыз жұмыс істегені үшін әкімшілік хаттама жасады. Алайда Астана қаласының қоршаған ортаны қорғау басқармасы полигонды заңды деп танып, оны ҚТҚ қабылдаудың «балама нүктесі» деп атады.
Содан кейін біздің редакция экология министрлігіне өңірлік ведомстволардың қарама-қайшы жауаптарына баға беруді сұрап жүгінді. Министрліктің хабарлауынша, «Zero Waste» ЖШС-нің де, «Марущак В.В.» ЖК-нің де қалдықтарды қабылдауға және көмуге рұқсат беретін құжаттары жоқ. Сонымен қатар, олардың арасындағы келісімшарт 2024 жылдың соңына дейін ғана жарамды болып, ұзартылмаған.
Сонымен қатар, Целиноград аудандық соты жер учаскесінің иесі Рысқұловқа қатысты істі тоқтатып, оның ҚТҚ қабылдаумен және өңдеумен жеке өзі айналыспағанын мойындағаны хабарланды.
Осыдан кейін облыстық экология департаменті «Марущак В.В.» ЖК-ге қатысты әкімшілік іс қозғап, оның қызметінің заңдылығын тексеруді бастады. Бір мезгілде ведомство жер учаскесін мемлекет меншігіне қайтару рәсімін бастады.
Экология министрлігі қалдықтарды басқару саласындағы жергілікті органдардың өкілеттіктерінің жақында кеңейтілгенін алға тартып, елордалық қоршаған ортаны қорғау басқармасының әрекеттеріне баға беруден бас тартты.
Сонымен бірге, Астана әкімдігі қоқыс шығаруды цифрлық мониторинг жүйесін енгізгені хабарланды, бұл жүйе қоқыс таситын көліктердің бағыттарын бақылауға және жұмыс сапасын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді.
Ал ФБРК редакциясы заңсыз полигон пайда болған жер учаскесінің тарихы туралы күтпеген мәліметтерді анықтады. Бірнеше жылдың ішінде оның құқықтық мәртебесі бірнеше рет өзгеріп, иелері даулы мәмілелер сериясын жүргізгені белгілі болды.