Маңғыстау облысының Бейнеу ауылында тұрғындар су бұру жүйесіндегі жүйелі проблемалардан зардап шегуде: елді мекенде әлі күнге дейін орталықтандырылған кәріз жүйесі жоқ, жеке және көппәтерлі үйлерден ағынды сулар тікелей жерге немесе ғимараттардың жертөлелеріне кетеді. Жағдай нашар ауа райында қиындай түседі: жақында болған нөсерден кейін 80 үйден астамы су астында қалды.
Almaty.tv мәліметінше, Бейнеудің орталық бөлігінде 90 көппәтерлі үй орналасқан, оның тек 23% -да ғана кәріз жүйесі жұмыс істейді. Қалған үйлерде тұрғындар жертөлелердің үнемі су астында қалуына, өткір иіске және антисанитариялық жағдайға шыдауға мәжбүр.
«Су төменге ағады, жертөлелер су астында қалған, әсіресе жазда - масалар көп, тұру мүмкін емес. Төменгі қабаттарда шыдасқысыз иіс тұр. Біз енді жөндеуді сұрамаймыз, ең болмаса кәріз жүйесін салып беріңіздер», - деді ауыл тұрғыны Нұрлан Дүйсенов.
Ауыл тұрғындарының айтуынша, әсіресе №32, 33 және 34 үйлерде ахуал өте күрделі. Кәріз жүйесінің жоқтығынан адамдар пәтерлерін сата алмайды. Жергілікті тұрғындар мемлекеттік органдарға бірнеше рет жүгінгендерін, бірақ әлі күнге дейін ешқандай шешім ұсынылмағанын айтады.
Жеке секторда да жағдай одан кем емес: онда кәріз ағындылары шұңқырларға ағызылады, ол жерден топыраққа сіңеді. Бұл жер асты суларының деңгейінің көтерілуіне әкеледі, соның салдарынан рельеф бойынша төмен орналасқан үйлер су астында қалады. Қазіргі уақытта 5-6 көше су басу қаупіне ұшырап тұр. Аудан әкімдігі дренаждық жүйе орнатуды ұсынды.
Белгілі болғандай, Бейнеу ауылында шамамен 57 мың адам тұрады, алайда орталықтандырылған кәріз жүйесін құру бойынша бірде-бір жоба әлі әзірленбеген. Бейнеу ауданының әкімі Рақымжан Шалбаев кідірісті техникалық шектеулермен түсіндірді.
«Құбырларды тарту үшін dәліз мәселесін шешу керек — бізде ол жерде жолдар бар, екі жағында газ және су құбырлары өтеді, олардың қорғаныс аймақтары бар. Кәріз жүйесі ауыз судан белгілі бір қашықтықта орналасуы керек. Мұның бәрі қиындық туғызады. Бірақ біз бұл жұмысты ерте ме, кеш пе орындаймыз», - деді әкім.
Қазіргі уақытта ескі кәріз жүйесін жаңғырту жобасы жүргізіліп жатқаны, бірақ құрылыстың нақты аяқталу немесе басталу мерзімдері әлі айтылмағаны атап өтіледі.
Еске салайық, бұрын хабарланғандай, Қарағанды облысының Қарағайлы кентінің тұрғындары кәріз ағындыларын ауыз су көздерінің жанында орналасқан Ащысу өзеніне тастауға қарсы шығып жатыр. Олардың айтуынша, тазарту құрылыстарының жобасы қауіпсіздікке кепілдік бермейді, ал электр қуаты өшірілген жағдайда тазартылмаған сулар өзенге түсуі мүмкін.
Фонд-бюро расследования коррупции