Маңғыстау облысында мұнайсервистік компаниясы «Кезби» ЖШС бұрынғы басқарушы директоры Ержан Кезбаев сотталды. Сот оны аса ірі көлемде қаражат жымқырды және салық төлеуден жалтарды деп тапты.
Lada.kz деректері бойынша, 2022–2023 жылдары Кезбаев «Өзенмұнайгаз» АҚ ұңғымаларды күрделі және жерасты жөндеумен айналысатын жұмысшылардың еңбекақысына бөлген қаражаттың бір бөлігін заңсыз иемденген.
2022 жылы келісімшарттарда көзделген жалпы соманың 70% жалақыға тек 51,5% бағытталса, 2023 жылы — 57,7% бағытталған. Қалған 1,45 млрд теңге басқа мақсаттарға жұмсалған: сыйлықақылар, мерекелік іс-шаралар, демеушілік көмек және компанияның ескі қарыздарын өтеу.
Сонымен қатар, сот Кезбаевтың салық органдарына кәсіпорынның кірістері туралы әдейі жалған мәліметтер ұсынып, «нөлдік» салық декларацияларын тапсырғанын анықтады. Бұл 1,57 млрд теңге сомасында салық төлеуден жалтаруға әкелді. Осылайша, келтірілген залалдың жалпы сомасы 3 млрд теңгеден асқан.
Айыптау тарапының мәлімдеуінше, схемаларды жасыру үшін Кезбаев қарамағындағыларға компанияның номиналды басшысы — денсаулығына байланысты жедел басқаруға енді қатыспаған әкесінің атынан құжаттарға қол қоюды тапсырған.
Ержан Кезбаевтың өзі кінәні ішінара мойындады. Ол 2023 жылы компания жаппай ереуілдермен және қаржыландырудың кешігуімен бетпе-бет келгендіктен, қаржылық дағдарыс жағдайында әрекет еткенін түсіндірді.
Нәтижесінде сот Ержан Кезбаевты кінәлі деп тауып, оны 10 жылға бас бостандығынан айыруға және мұнай-газ саласында 10 жыл мерзімге басшылық лауазымдарды атқаруға өмір бойына тыйым салуға үкім шығарды.
Азаматтық талап аясында сот «Өзенмұнайгаз» АҚ пайдасына — 321 млн теңге, ал Маңғыстау облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің пайдасына 1,5 млрд теңгеден астам өндіріп алуды шешті.
Еске сала кетейік, Қаржылық мониторинг агенттігі (ҚМА) Жаңаөзендегі танымал «Кезби» кәсіпорнының директоры Ержан Кезбаевқа қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдарын бастағаны туралы хабарланған болатын.
Одан біраз бұрын «Кезби» ЖШС қызметкерлері жалақыны көтеруді және компания басшылығын жұмыстан босатуды талап етіп, екі рет ереуілге шыққан.