ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлеріндегі бос жайылымдардың санын 2023 жылдың соңына қарай, «Жер аманаты» жобасы аясында алынған учаскелердің ауданын ескере отырып, талдады.
ҚР Жер кодексіне сәйкес, аудандық атқарушы органдардың қарамағындағы меншікке немесе жер пайдалануға берілмеген барлық жерлер қор жерлері болып табылады.
ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫ
Мәселен, Қостанай облысы Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының мәліметінше, 2023 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша қор жерлері санатында 4 млн. 798 мың га жайылым бар.
Айта кету керек, облыстық Жер ресурстарын басқару департаментінің деректері бойынша 2023 жылдың басынан бері мемлекет меншігіне 356,3 мың га (оның ішінде егістік – 37,3 мың га, жайылым – 317,3 мың га, өзгелері – 1,7 мың га) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер қайтарылды, оның ішінде:
- 272,1 мың га аумақта ерікті түрде қайтару жүзеге асырылды;
- 29,5 мың га ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді беру туралы заңсыз қабылданған шешімдердің күші жойылуына байланысты қайтарылды;
- 1,8 мың га аумақта бұрын берілген жерлерді жалға алу мерзімі аяқталып, ұзартылмады;
- 15,6 мың га ЖРБД талап-арыздары бойынша сот тәртібімен алынды;
- 21,3 мың га түгендеу және шекараларды нақтылау кезінде анықталды;
- 16,0 мың га иесіз деп танылып, мемлекет меншігіне есептелді.
ПАВЛОДАР ОБЛЫСЫ
Павлодар облысы Жер қатынастары басқармасының мәліметінше, өңірдің арнайы жер қорында 443 мың га бос жайылым бар. Оның ішінде «Жер аманаты» жобасы аясында алынған 257,9 мың га. Атап айтқанда:
- Екібастұз қаласында - 52,1 мың га;
- Баянауыл ауданында – 38 мың га;
- Ақсу қаласында – 28,5 мың га;
- Ертіс ауданында - 24,7 мың га;
- Шарбақты ауданында - 22,1 мың га;
- Аққулы ауданында - 21,3 мың га;
- Железин ауданында - 19,5 мың га;
- Успен ауданында – 19 мың га;
- Май ауданында - 14,6 мың га;
- Ақтоғай ауданында - 7,2 мың га;
- Тереңкөл ауданында - 5,5 мың га;
- Павлодар ауданында - 5,4 мың га.
ҚАРАҒАНДЫ ОБЛЫСЫ
Қарағанды облысы Жер қатынастары басқармасының мәліметінше, өңірдің қор жерлерінде 4895,8 мың га жайылым бар. Оның ішінде мемлекет меншігіне қайтарылған жерлер шамамен 542,8 мың га құрайды. Атап айтқанда:
- Ақтоғай ауданында - 201,4 мың га;
- Шет ауданында - 116,6 мың га;
- Нұра ауданында - 98,4 мың га;
- Қарқаралы ауданында - 73,2 мың га;
- Бұқар-Жырау ауданында - 38 мың га;
- Абай ауданында - 13,7 мың га;
- Осакаров ауданында - 1,5 мың га.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ
Солтүстік Қазақстан облысы Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының мәліметінше, өңірдегі бос жайылымдардың ауданы 153,2 мың га құрайды. Оның ішінде «Жер аманаты» жобасы аясында алынған 118,5 мың га. Атап айтқанда:
- Ақжар ауданында - 38,3 мың га;
- Жамбыл ауданында - 22,1 мың га;
- Уәлиханов ауданында - 14,3 мың га;
- Тайынша ауданында - 9,7 мың га;
- Ғабит Мүсірепов атындағы ауданда - 7,8 мың га;
- Аққайың ауданында - 7,7 мың га;
- Қызылжар ауданында - 7,2 мың га;
- Мағжан Жұмабаев ауданында - 3,9 мың га;
- Айыртау ауданында - 3 мың га;
- Шал ақын ауданында - 2 мың га;
- Тимирязев ауданында - 1,5 мың га;
- Мамлют ауданында - 1 мың га;
- Есіл ауданында - 0,014 мың га.
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ
Алматы облысы Жер қатынастары басқармасының мәліметінше, аудандар мен Қонаев қаласының әкімдіктері жыл басынан бері 611,3 мың га (1756 жер учаскесі) пайдаланылмайтын жерлерді анықтады.
ҚР Жер ресурстарын басқару комитетінің тапсырмасы бойынша 2023 жылдың соңына дейін жер заңнамасын бұза отырып берілген 220 мың га ауыл шаруашылығы жерлерін қайтару жоспарланғаны хабарланды.
Бүгінгі күні облыс аумағында мемлекет меншігіне 222,9 мың га жер учаскесі қайтарылғаны атап өтіледі, бұл 337 субъектіні құрайды. Осыған байланысты жоспар 101%-ға орындалды.
АҚМОЛА ОБЛЫСЫ
Ақмола облысы Ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының мәліметінше, өңірде жұмыс органы, оның ішінде «Жер аманаты» жобасы аясында, 2023 жылы 204,4 мың га алынды.
Сонымен қатар, ведомство бүгінгі күні облыс бойынша 118,6 мың га бос жайылымдық жер бар екенін хабарлайды. Бос жерлер санындағы айырмашылық оларды басқа тұлғаларға жер пайдалануға беруге байланысты туындаған болуы мүмкін.
АШБ хабарлағандай, мемлекет меншігіндегі жер учаскелерін беру немесе жалға алу құқығы сауда-саттықта (конкурстарда, аукциондарда) жүзеге асырылады, ҚР Жер кодексінің 48-бабының 1-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда.
Қазіргі уақытта облыс аумағында Атбасар және Сандықтау аудандарының әкімдіктері ауыл шаруашылығы жерлерін беру бойынша конкурстар жариялады.
Конкурстарды өткізу туралы ақпарат аумақтық баспа басылымдарында, жергілікті атқарушы органдардың интернет-ресурстарында, сондай-ақ жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті органның сайтында жарияланады.
Айта кету керек, өңірдегі 2023 жылғы а/ш жануарларының саны бойынша статистиканы Ұлттық статистика бюросының базасына әлі енгізбегенімен, өткен жылдардағы көрсеткіштерге қарағанда, мал басының өсімі байқалады. Сондықтан жайылымдарға жүктеменің артуы негізделген болуы әбден мүмкін.
ЖЕТІСУ ОБЛЫСЫ
Облыстың Жер қатынастары басқармасынан жауап алғаннан кейін бізде бірнеше сұрақтар туындады. Біз өтінішті орындаушымен - жер кадастры бөлімінің бас маманы Самат Жұматаевпен байланысуды жөн көрдік. Басқарманың сайтынан оның байланыс нөмірін тауып, Жұматаевке қоңырау шалдық, алайда ол бізге өзінің Самат емес екенін және біз нөмірді қателесіп тергенімізді айтты.
Бұл уақытта оның басшысы - жер кадастры бөлімінің басшысы Қуат Қабылбеков бұрын қоңырау шалған байланыс нөмірі Самат Жұматаевтікі екенін растады. Бөлім басшысы өз қарамағындағы қызметкердің мінез-құлқын түсіндіре алмады, ал біздің сұрағымыз бойынша кейіннен Жұматаевке қайта хабарласуды ұсынды.
Айта кету керек, Жұматаевпен сөйлескенде біз журналист екенімізді айтып үлгермедік. Шенеуніктердің мұндай мінез-құлқының себебі не – түсініксіз. Олардың байланысқа шыққысы келмеуі неге байланысты – тек болжауға болады.
Кейін бізге Самат Жұматаевтан, тек басқа телефоннан қоңырау түсті. Ол біз бұрын қоңырау шалған нөмірдің бір жыл бойы өшірулі тұрғанын хабарлады.
Өткен жолы кіммен сөйлескеніміз және Басқарманың ресми сайтында неге өзексіз телефон нөмірі жарияланғаны туралы сұраққа Жұматаев жауап бере алмады.
Дегенмен ол сайттағы нөмірлерді тексеретінін және ауыстыратынын уәде етті. Айта кету керек, біздің әңгімеден кейін Басқарма мамандарының телефондары ашық қолжетімділіктен мүлдем алынып тасталды.
Жетісу облысы Жер қатынастары басқармасының мәліметінше, өңірдегі бос жайылымдардың ауданы 4533,8 мың га құрайды. 2023 жылдың соңына дейін жер заңнамасын бұза отырып берілген 220 мың га ауыл шаруашылығы жерлерін қайтару жоспарланғаны хабарланады.
Бүгінгі күні облыс аумағында мемлекет меншігіне 246,6 мың га жер учаскесі қайтарылғаны атап өтіледі. Осыған байланысты жоспар 112%-ға орындалды. Атап айтқанда, Жетісу облысы аудандары бойынша 2023 жылы алынды:
- Ақсу ауданында - 55,6 мың га;
- Сарқан ауданында - 31,7 мың га;
- Кербұлақ ауданында - 29,1 мың га;
- Қаратал ауданында - 28,8 мың га;
- Панфилов ауданында -27,5 мың га;
- Алакөл ауданында - 27,2 мың га;
- Көксу ауданында - 27,1 мың га;
- Ескелді ауданында - 18,5 мың га;
- Текелі қаласында - 1 мың га;
- Талдықорған қаласында - 0 га.
Бұл ретте, ФБРК редакциясы Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне Жетісу облысы шенеуніктерінің журналистермен қарым-қатынас кезіндегі мінез-құлқын бағалау және олардың ҚР Мемлекеттік қызметшісінің этикалық кодексінде көзделген қызметтік этика нормаларын бұзбайтынын анықтау туралы өтініш жолдады.