Қазақстанда шуды реттеу нормалары күндіз де, түнде де қатаңдатылды. Дыбыстың рұқсат етілген деңгейінен асып кеткені үшін — күндіз 55 дБ және түнде 45 дБ — айыппұлды тек бұзушылар ғана емес, сонымен қатар дәлелсіз полицияны қате шақырған адамдар да алуы мүмкін.
Tengri Life порталының ақпараты және заңгерлердің түсіндірмелері бойынша, шын мәнінде шу фактісін алдын ала тіркеу қажет, әйтпесе одан да үлкен жауапкершілікке тартылуыңыз мүмкін.
Заңнама демалысқа кедергі келтіретін шу деп нені санауға болатынын анық белгілейді:
- жөндеу жұмыстары,
- иттердің үруі,
- қатты музыка,
- айқайлар,
- шулы кештер мен отырыстар,
- тыныштықты бұзатын кез келген басқа дыбыстар.
«Тыныштық режимінің» уақыт шеңбері заңнамамен белгіленген:
- жұмыс күндері: сағат 22:00-ден 9:00-ге дейін,
- демалыс және мереке күндері: сағат 23:00-ден 10:00-ге дейін.
Алайда тіпті күндіз де санитарлық нормалар әрекет етеді. Жарық уақытта шудың рұқсат етілген деңгейі — 55 дБ (шамамен қарапайым әңгіменің қаттылығы) аспауы тиіс. Асып кеткен жағдайда бұл факт әкімшілік құқық бұзушылық ретінде қарастырылып, іс санитарлық-эпидемиологиялық қызметке (СЭҚ) беріледі, ол хаттама жасап, айыппұл салуға құқылы.
Санкциялардың мөлшері бұзушының санатына байланысты:
- жеке тұлғалар — 20 АЕК-ке дейін (78 640 теңгеге дейін),
- лауазымды тұлғалар, шағын бизнес және коммерциялық емес ұйымдар (КЕҰ) — 160 АЕК-ке дейін (629 120 теңгеге дейін),
- орта бизнес — 210 АЕК (825 720 теңге),
- ірі бизнес — 1600 АЕК-ке дейін (6 291 200 теңге).
Жыл ішінде қайталанатын бұзушылық кезінде:
- жеке тұлға — 10 АЕК (39 320 теңге),
- шағын бизнес және КЕҰ — 40 АЕК (157 280 теңге),
- орта бизнес — 60 АЕК (235 920 теңге),
- ірі бизнес — 150 АЕК (589 800 теңге).
Егер адам полицияны шақырса, бірақ дәлелдемелерді (бейне, аудио немесе көршілердің айғақтарын) бере алмаса және шу өлшеу арқылы расталмаса, ол өзі жалған шақыру үшін жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Бұл үшін айыппұл мөлшері — 30 АЕК (117 960 теңге).
Заңгерлер шудың деңгейінен асып кетуін тіркеу үшін арнайы шу өлшегіштерді немесе дыбыс жазу функциясы бар смартфондарды пайдалануға кеңес береді.
Егер көршілермен мәселе алғаш рет туындаса, мамандар ауызша ескертуден бастауға кеңес береді. Кейде сыпайы өтініш — мысалы, жөндеу жұмыстарын басқа уақытқа ауыстыру — жеткілікті тиімді болып, одан әрі жанжалды болдырмауға мүмкіндік береді.
Егер шу жалғасса, 102 нөміріне қоңырауды нақты ақпаратпен сүйемелдеу қажет: кімнің тыныштықты бұзып жатқаны, қалай, қай уақытта және бұл сіздің денсаулығыңызға қалай әсер ететіні. Заңгер Нұрлан Жанабаевтың айтуынша, мұндай шағымдар полицияға құқық бұзушылықты дұрыс тіркеуге және істі белгіленген тәртіппен рәсімдеуге көмектеседі.
Осылайша, тыныштық ережелерін сақтау — бұл тек заңды міндет қана емес, сонымен қатар айналаңыздағыларға құрмет көрсету. Көппәтерлі үйлердің тұрғындарына қажетсіз айыппұлдардан және сот талқылауларынан аулақ болу үшін бір-біріне мұқият болу ұсынылады.