Skip to main content

Қазақстан полициясы сирек кездесетін құстардың көші-қонын күзетуде ме?

Submitted by Вера Александрова on

В Қарағанды облысында сирек кездесетін ителгі сұңқарының көші-қон жолдарына полиция бекеттерін орнату жоспарлануда. 

Бұл шара Қызыл кітапқа енген құсты браконьерлерден қорғауға мүмкіндік береді деп күтілуде. 

Orda жазғандай, «Сұңқар» табиғат қорғау акциясы 1 тамызда басталып, құстардың көші-қон кезеңі аяқталатын 31 қазанға дейін жалғасады. 

«Охотзоопром» орталық аймақтық филиалы басшысының орынбасары Шындос Омаров акцияға «Охотзоопром» инспекторлары, облыстық орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі аумақтық инспекциясының қызметкерлері, табиғи ресурстарды басқару және табиғат пайдалануды реттеу басқармасының қызметкерлері, сондай-ақ құқық қорғау органдарының өкілдері қатысатынын хабарлады.

Айта кету керек, XX ғасырдың ортасында ителгі сұңқарының ұя салу ареалы Аустрия мен Венгриядан Дальний Шығысқа дейін созылып жатса, құстар қыстауға Таяу Шығыс, Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия аймақтарына ұшатын еді. 

70-ші жылдардың басынан бастап, араб елдерінде сұңқармен аң аулау сәні күрт өскенде, ителгі сұңқарының популяциясы тез азая бастады. 

Нәтижесінде, негізінен Орталық Ресей мен Батыс Қазақстаннан қыстауға ұшып келетін құстар Парсы шығанағы елдерінде белсенді ұстауға байланысты кері қайтпайтын болды. 

Уақыт өте келе құстар тіпті бейімделіп, сол жерде қыстайтын немесе тек қысқа қашықтыққа көшетін болды. 

Сонда аңшылар бұл құстарды сұңқарлар мекендейтін елдердегі ұстаушылар мен контрабандашылардан тапсырыс бере бастады. 

Қазір Қазақстанда үш салыстырмалы түрде өміршен микропопуляция ғана қалды: Үстірт, Қаратау және солтүстік-шығыс. 

Ителгі сұңқарлары Қазақстанның Қызыл кітабына және Халықаралық табиғат қорғау одағының Қызыл кітабына енгізілген. 

Осы сирек құстарды заңсыз аулағаны үшін ҚР ҚК 337-бабы (Заңсыз аңшылық) және ҚР ҚК 339-бабы (Жануарлардың сирек және жойылып бара жатқан түрлерімен заңсыз айналысу) бойынша, мүлікті тәркілеп және бес жылға дейін белгілі бір лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, үш жылға дейін бас бостандығынан айыруға дейінгі қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. 

Бір дарақ үшін келтірілген залалдың өтемақы мөлшері 700 АЕК (2 415 000 теңге) құрайды. 

Адамның ойланбай жасаған әрекеттері кейде тұтас табиғи жүйелерге қаншалықты елеулі әсер етуі мүмкін екендігінің тағы бір ескертпесі.