Балық шаруашылығы комитетінде Каспий теңізі жағалауында Маңғыстау облысы Түпқараған ауданында итбалықтардың жаппай қырылуының себебі су асты жер сілкіністері салдарынан табиғи газдардың шығарылуын қоса алғанда, табиғи құбылыстар болуы мүмкін деп болжайды.
«Мониторинг және гидробиология және экология институты, итбалықтарды зерттеу және оңалту орталығы және Микробиология және вирусология ғылыми-зерттеу институтының ҒӨО сияқты ғылыми ұйымдармен бірлескен жұмыс барысында әрі қарайғы зерттеулер жүргізу үшін өлген жануарлардың тіндерінен ішінара іріктеу жүргізілді», - деп хабарлады ауыл шаруашылығы министрлігінің баспасөз қызметі.
Жануарлардың өлімінің себептері туралы қорытынды қорытындыларды мамандар зертханалық зерттеулер аяқталғаннан кейін жасайды, ғалымдардың деректері бойынша бұл 3-4 айға созылады.
«Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитетінің қызметкерлері сондай-ақ патологиялық материалдың сынамаларын алды, олар қазіргі уақытта Астанадағы Ұлттық ветеринария референттік орталығында жұқпалы аурулардың бар-жоғына тексерілуде. 2024 жылғы 13 қарашадағы жағдай бойынша пастереллез, құс тұмауы, жыртқыштар обасы, сальмонеллез және листериозға ПТР әдісімен зерттелген барлық сынамалар теріс нәтиже көрсетті», - делінген хабарламада.
Еске сала кетейік, 24 қазаннан 13 қарашаға дейін Жайық-Каспий облысаралық бассейндік балық шаруашылығы инспекциясының мамандары Түпқараған ауданында Каспий жағалауына шығарылған 1034 итбалық өлексесін тапты.
Каспий теңізінде итбалықтардың жаппай қырылу жағдайлары 2000-жылдардың басынан бастап тіркелетіні атап өтіледі. Атап айтқанда, 2000 жылы ғалымдар шамамен 10 мың өлген особьты анықтады. Сонда олардың өлімінің себебі созылмалы токсикоз деп аталды.
Биылғы жылдың көктемінде хабарланғандай, Каспий теңізінің жағалауында итбалықтардың өлекселері мезгіл-мезгіл табылады. Өлген жануарлар туралы алғашқы хабарлар 29 наурызда пайда болды. Сонда Маңғыстау облысы балық инспекциясының қызметкерлері мониторинг барысында Түпқараған ауданынан 62 өлексе өлі итбалықты тапты.
25 сәуірде Маңғыстау облысы Түпқараған ауданында балық инспекциясы басқармасының қызметкерлері 12 итбалық өлексесін тапты. Кейінірек Маңғыстау облысы балық инспекциясы басқармасында 2024 жылғы 29 наурыз бен 25 сәуір аралығында Каспий теңізі жағалауында 182 өлі итбалық табылғанын хабарлады.
Қазан айының соңында Түпқараған ауданында Каспий теңізінің жағалауына 150-ден астам өлі итбалықты шығарып тастады. Жергілікті блогер Азамат Сәрсенбаевтың сөзінше, оқиға дауылдардан кейін болды. Көптеген өлген жануарлардың денелерінде механикалық зақымдар табылғаны атап өтілді.
Кейінірек Маңғыстау облысы экология департаментінің мамандары хабарлағандай, Каспий теңізі жағалауындағы су құрамын зерттеп, аномальды ауытқуларды анықтамады.
Қараша айының басында Түбқараған түбегінің жағалауында ғалымдар 426 өлі итбалықты тапты. «Гидробиология және экология институтының» ғылыми қызметкері Әсел Баймұқанова Каспий теңізінде өлген итбалықтарды зерттеудің алдын ала нәтижелері туралы хабарлады.
Кейінірек эколог және Орталық Азия экологиялық зерттеулер институтының (CAIER) негізін қалаушы Әсел Тасмағамбетова соңғы 100 жылда Каспий итбалығы популяциясы 90%-ға азайғанын мәлімдеді. Тасмағамбетова бүгінгі таңда 100 мың особьтан аз екенін айтты.