ФБРК редакциясы әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорацияларының (ӘКК) қаржылық есептілігін талдауға арналған жарияланымдар сериясын жалғастырады. «Атырау» ӘКК 2023 жылы қызмет ауқымын кеңейтіп, қаржылық позициясын айтарлықтай нығайтты, алайда операциялық рентабельділік мәселелеріне тап болды. Корпорация кірісті екі еседен астам арттырды, активтер 33,9 млрд теңгеге дейін өсті, ақша қаражаты 7,5 млрд теңгеге жетті, ал таза пайда өткен жылғы 9,1 млн теңгеге қарсы 9,9 млн теңгені құрады.
ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТ: ТИІМДІЛІКТІҢ ТӨМЕНДЕУІ ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ АУҚЫМНЫҢ ӨСУІ
Тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді өткізуден түскен кіріс 2022 жылғы 117,8 млн теңгеге қарсы 240,5 млн теңгеге дейін өсті. Бұл екі еселік өсім корпорацияның өңірлік даму институты ретіндегі қызмет ауқымының сәтті кеңейгенін көрсетеді.
Операциялық кірістердің құрылымы корпорация қызметінің әртараптандырылуын көрсетеді. Кірістің негізгі көздері «Ауыл аманаты» бағдарламасын іске асыру (33,4 млн теңге), жер учаскелерін жалға беруден түскен кірістер (7,5 млн теңге), мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларының сараптамасы (2,5 млн теңге) және өзге де операциялық қызметтер болды.
Сонымен қатар, корпорация кірісі 197,1 млн теңгені құраған үй салу жөніндегі арнайы жобаны іске асырды, бұл жылдың жалпы кірісінің едәуір бөлігін құрады.
Алайда кірістің өсуі өзіндік құнның 423,3 млн теңгеден 627,9 млн теңгеге дейін пропорционалды емес өсуімен қатар жүрді. Нәтижесінде корпорация өткен жылғы 305,5 млн теңгеге қарсы 387,5 млн теңге жалпы шығынды тіркеді, бұл операциялық модельді оңтайландыру қажеттігін көрсетеді.
Әкімшілік шығыстар 173,7 млн теңгені құрады, оның жартысынан астамы (89,041 млн теңге) еңбекақы төлеуге тиесілі, бұл даму институты қызметінің кадрлық сипатын көрсетеді. Елеулі іссапар шығыстары (12,895 млн теңге) корпорацияның өңірлік жобаларды іске асырудағы белсенділігін растайды.
ҚАРЖЫЛЫҚ НӘТИЖЕЛЕР: ОПЕРАЦИЯЛЫҚ ҚИЫНДЫҚТАР КЕЗІНДЕ ПАЙДАЛЫЛЫҚТЫ САҚТАУ
Қаржылық кірістер 902,7 млн теңгеден 372,7 млн теңгеге дейін айтарлықтай қысқарды, бұл корпорацияның қаржылық моделі үшін сын-тегеурінге айналды. Бұл төмендеу қаржы активтерінің құрылымы мен оларды орналастыру шарттарындағы өзгерістерді көрсетеді. Қаржылық шығыстар негізінен қаржы құралдарын әділ құны бойынша қайта бағалауға байланысты 106,9 млн теңгені құрады.
Өзге де шығыстар 264,97 млн теңге мөлшерінде портфельдің белсенді қайта құрылымдалуын куәландыратын активтердің шығып қалуына (204,7 млн теңге) және активтерді бағалауға консервативті көзқарасты көрсететін дебиторлық берешектің құнсыздануы бойынша резервтер құруға (49,5 млн теңге) арналған елеулі шығындарды қамтыды.
Таза нәтиже 2022 жылғы 9,1 млн теңге пайдаға қарсы 9,9 млн теңге пайданы құрады. Негізгі қызметтен болған жалпы шығындарға және қаржылық кірістердің қысқаруына қарамастан, корпорация жиынтық кірістер мен шығыстарды тиімді басқарудың арқасында пайдалылықты сақтап қалды.
ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙ: РЕСУРСТЫҚ БАЗАНЫҢ ЕДӘУІР НЫҒАЮЫ
Корпорация активтері 24 млрд теңгеден 33,9 млрд теңгеге дейін өсті, бұл даму институтының табысты капиталдандырылуын көрсетеді.
Корпорацияның өтімділігі айтарлықтай нығайды. Ақша қаражаты және олардың баламалары 7,5 млрд теңгеге дейін өсті, оның 6,3 млрд теңгесі банктерде орналастырылған және 1,3 млрд теңгесі жинақ шоттарында. Ұзақ мерзімді қаржы активтері өткен жылғы 168,5 млн теңгеге қарсы тоғыз есеге 1,5 млрд теңгеге дейін өсті.
Депозиттерге қаражат орналастырудан түскен кірістер 222,1 млн теңгені құрады, бұл жалпы қаржылық кірістердің қысқаруы жағдайында қаржы активтерін басқару стратегиясын оңтайландыру қажеттігін көрсетеді.
Корпорацияның инвестициялық портфелі жалпы құны 4,998 млрд теңге болатын 30 еншілес және қауымдасқан ұйымдарға қатысуды қамтиды. Неғұрлым маңызды активтер 1,45 млрд теңге тұратын «Атырау Әуежайы және Тасымалдау» АҚ АТМА-дағы 50% үлес, құны 1,79 млрд теңге болатын «Akzhayik Avtopark» ЖШС-дегі 48% үлес және құны 634,3 млн теңге болатын «iClinic Atyrau Медициналық орталығы» ЖШС-дегі 49% үлес болып табылады.
КАПИТАЛ МЕН МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Меншікті капитал 18,9 млрд теңгеден 27,2 млрд теңгеге дейін айтарлықтай өсті. 2023 жылы корпорация жарияланған капиталды 60 млн акцияға дейін екі есеге арттырып және инвестициялық жобаларды іске асыру үшін қосымша 8,197 млн акцияны орналастырып, ауқымды қосымша капиталдандыру жүргізді. Бір акцияға шаққандағы базалық пайда төленген 764 мың теңге дивидендтер кезінде 0,03 теңгені құрады.
Міндеттемелердің құрылымы даму институтының салалық басымдықтарын көрсетеді. Жалпы міндеттемелер 6,66 млрд теңгеге дейін өсті, олар толығымен дерлік өңірлік басқармаларға берілген ұзақ мерзімді қарыздардан тұрады. Негізгі өсім Атырау облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасы