Ақмола облысында ауылдық жерлерден келген дарынды балаларға арналған жеке мектеп-интернаты «IQanat High School of Burabay», 2020 жылы ашылған, эндаумент-қордың меншігіне және басқаруына берілді. Бұған дейін мекеме BI Group компаниясының негізін қалаушы және басшысы Айдын Рақымбаевтың меншігі болған.
______________
Анықтама үшін: эндаумент-қор капитал мен активтерді ұзақ мерзімді басқаруға арналған, одан түсетін кірістер білім беру, ғылым, өнер, қайырымдылық немесе ұйымдарды дамыту сияқты белгілі бір мақсаттарды қаржыландыруға жұмсалады. Қордың капиталы қайырмалдықтар есебінен қалыптасады.
Informburo.kz мәліметтері бойынша, Рақымбаев жоба қоғамға қызмет етуі керек, жеке меншікте қалмауы керек деп шешті.
Белгілі болғандай, 160 кәсіпкердің қолдауының арқасында 365 бала оқитын және тұратын мектеп қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізіп, енді өз шығындарын өзі жабады.
«IQanat негізгі оқу корпусын, оқушылар мен мұғалімдерге арналған жатақханаларды қамтиды. Freedom House – биология, бағдарламалау және гуманитарлық ғылымдар бойынша сабақтар өтетін жеке ғимарат. Мұнда фитнес-зал, кітапхана, арт-студия, теннис корты, дыбыс жазу студиясы және қыш бұйымдары студиясы орналасқан. Сабақтардың шамамен 80%-ы басты оқу корпусында өтеді», - делінген хабарламада.
Ауыл мектептерінің IQanat олимпиадасының үздік оқушылары – финалистеріне әлеуметтік жоба аясында гранттар берілетіні атап өтілді.
«Қарқынды оқытудың арқасында мектеп балалардың жаңа деңгейге шығуына көмектеседі – IQanat бағдарламаларына қатысушылардың 94% - ға дейіні Қазақстанның және шетелдің үздік университеттеріне түседі. 2021 жылдан бастап мектептің 64 түлегі Назарбаев Университетіне қабылданса, 42-сі әлемнің 17 елінде оқиды», – деп хабарлады мектепте.
Сондай-ақ, оқушылардың білім беру мекемесінде тегін негізде де, ақылы негізде де оқитыны хабарланады. Бүгінгі таңда IQanat оқушыларының шамамен 20%-ы ақылы негізде білім алады. Оқу құнына барлық шығындар кіреді: киім, күніне алты рет тамақтану және тұру.
«Біз IQanat білім беру қорын белсенді дамыта бастадық және жоба аясында көптеген бағдарламалар пайда болды. Мектептің өзінің білім беру бағдарламасы болды, қордың – өз жобалары, бұл сайып келгенде, бір мектеп деңгейінде ғана емес, бүкіл ел бойынша жұмыс істейтін ауқымды бастамаға айналды. Осылайша, алдымен Айдын Рақымбаевтың достарын, содан кейін басқа да бей-жай қарамайтын кәсіпкерлерді тарту идеясы пайда болды», – деп атап өтті IQanat білім беру қорының атқарушы директоры Әлия Сәлікова.
Сәлікова бірнеше жылдан кейін мектепті салу мен дамытуға бұрын мәлімделгеннен көп қаражат қажет болатыны белгілі болғанын айтты.
«Кейбіреулердің ақшасы қайда кетіп жатыр деген күмәні болуы мүмкін, себебі мектеп заңды түрде Айдын Рақымбаев негізін қалаған IQanat қорына тиесілі. Мектепті дамытуға салынған барлық күрделі шығындар инвесторларға қайтарылмады. Бастапқыда кампус 200 орынға есептелген болса, кейін ол 350 орынға дейін кеңейтілді, мұғалімдерге арналған жатақханалар, қосымша алаңдар мен құрылыстар қосылды», – деді ол.
Әлия Сәлікованың айтуынша, қоғамға пайда әкелу үшін қор өкілдері мекеменің заңды нысанын өзгертуді шешті. Ол үшін олар шетелдік тәжірибені зерттеп, эндаумент-қор моделін таңдады.
«Біз эндаумент-қорлардың үздік жұмыс тәжірибелері АҚШ-та жүзеге асырылатынын анықтадық. Біз Гарвард бизнес мектебі мен Гарвард университетінің тәжірибесін талдадық. Мақсаттар қол жеткізгісіз болып көрінуі мүмкін, бірақ дәл осы мақсаттар біз үшін үлгі болды», – деп атап өтті Әлия Сәлікова.
Сәлікова мектептің мемлекеттен жан басына шаққандағы қаржыландыру алатынын, биылғы жылы ол шамамен 1,1–1,2 млн теңгені құрайтынын айтты. Алайда, оқу құнының өзіндік құны мен мемлекеттік қолдау арасындағы айырмашылық тапшылық тудырады, оны мектеп коммерциялық орындар есебінен жабады.
Білім беру қорының директоры түсіндіргендей, бұл тапшылық эндаумент-қордың жұмысына қатысты емес, ол мектептің операциялық қызметіне қатысты.