Елордадағы Шаймерден Косшығұлұлы көшесіндегі тұрғын үй кешенінің тұрғындары өрт қауіпсіздігі тексерістерінің іріктемелі сипатына шағымданып, ФБРК редакциясына жүгінді. ТК-ның төрт үйінің біреуі жыл сайын тексеріледі, ал қалғандары мораторий арқасында бақылаудан құтылып келеді.
«Temir Qazyq 2021» мүлік иелерінің бірлестігі (МЫБ) өкілдерінің хабарлауынша, мәселелер құрылыс сатысында-ақ басталған. Құрылыс салушы бірқатар бұзушылықтарға жол берген, соның салдарынан әкімдік тұрғын үй кешенін ерекше бақылауға алған, алайда кейбір коммуналдық мәселелер шешілмеген күйде қалып отыр.
Атап айтқанда, тұрғын үй кешені аудандық төтенше жағдайлар басқармасы (ТЖБ) қызметкерлерінің қатаң бақылауында. Өрт қауіпсіздігі талаптарының сақталуына жыл сайынғы тексерістер тек 19/1 үйінде жүргізіледі.
2024 жылғы желтоқсандағы соңғы тексерістен кейін осы үйдің тұрғындарына қымбат өртке қарсы қорғаныс жүйесін орнату тапсырылды. Мүлік иелері тек олардың үйіне мұндай талаптар қойылып, ал көршілес ғимараттар тексерістерге ұшырамайтынына таңғалып отыр.
Сөзсіз, өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау мүлік иелерінің де, мемлекеттік органдардың да маңызды міндеті болып табылады. Алайда тексерістерге іріктемелі көзқарас бақылаушы органдардың әрекеттерінің ашықтығы мен әділдігіне қатысты сұрақтар туғызады.
Тұрғын үй кешенінің бір үйіне мұншама ерекше назар аударудың себептерін анықтау мақсатында ФБРК редакциясы Астана қ. төтенше жағдайлар департаментіне (ТЖД) ресми сұрау салды.
Департаменттің жауабына сәйкес, Шаймерден Косшығұлұлы, 19/1 мекенжайындағы үй 2022 жылдан бастап бірқатар факторларға байланысты жоғары тәуекел санатына жатады. Негізгі объективті критерий – ғимараттың биіктігінің 28 метрден асуы. Субъективті факторлардың қатарына алдыңғы тексерістердің нәтижелері, өткендегі ықтимал оқиғалар, 5 жылдан астам пайдаланылуы және жобалық жүктеме бойынша әлеуетті бұзушылықтар кіреді.
Соңғы тексеріс өрт қауіпсіздігі ережелерінің тоғыз бұзушылығын, соның ішінде өрт дабылына қатысты мәселелерді анықтағаны атап өтілген. Сонымен қатар, көршілес 19/2, 19/3 және 19/4 үйлері 2020 жылдан 2023 жылға дейін қолданыста болған шағын және микро бизнесті тексеруге мораторий арқасында тексерістерге ұшырамаған. 2024 жылы бұл үйлер де «жаңа реттеу саясатының енгізілуіне байланысты» тексеріс тізіміне енбеген.
Жағдай бақылаушы органдарға қатысты бірқатар сұрақтар туғызады. Біріншіден, бизнес субъектісі болып табылмайтын МЫБ-тың шағын және микро бизнесті тексеруге арналған мораторий әсеріне неліктен ілігетіні түсініксіз. Екіншіден, бір тұрғын үй кешенінің әртүрлі үйлеріне өрт қауіпсіздігі тексерістері бөлігінде неліктен әртүрлі көзқарастар қолданылатыны түсіндіруді талап етеді. Бұл ретте коммерциялық емес, тұрғын үй-жайларды тексеру туралы мәселе болып отыр.
Осы сұрақтарды нақтылау үшін ФБРК редакциясы ҚР Бас прокуратурасына сұрау салады. Жақын арада біз Бас прокуратурамен бірлесіп, азаматтарға заң мәселелерін түсіндіру бойынша бірлескен жобаны бастауды жоспарлап отырмыз. Егер сізде құқықтық сипаттағы сұрақтар болса, оларды біздің анонимді ботымыз арқылы жібере аласыз.