Астана қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотында ерекше ірі көлемдегі алаяқтық ісі бойынша төрт айыпталушыға үкім шығарылды. Айыпталушылар - Талыпжан Ниязов, Мұхит пен Мәулен Беламановтар, сондай-ақ Нұрбол Расилов – тендерлерге қатысу арқылы тиімді келісімшарттар алуға, ұлттық компанияда лауазымға тағайындалуға және бизнеске кедергі келтірген жоғары оқу орнының ректорын жұмыстан шығаруға көмектесуді ұсынған.
Telegram-арнасы «Kozachkov offside» тергеуге сілтеме жасап хабарлағандай, оқиға 2020 жылдың тамыз айында, дәстүрлі емес медицинамен айналысатын Ниязов ірі құрылыс компаниясы директорының кеңесшісі Асқар Кәріммен танысқан кезде басталған.
Ниязов ықпалды байланыстары арқылы фирмаға «Теңізшевройл» ЖШС жобалары бойынша тендер алуға көмектесетініне сендірген. 2021 жылдың күзінде ол және оның қылмыстас серіктестері 100 мың АҚШ доллары көлеміндегі бірінші траншты алған. 2022 жылдың көктемінде жаңа аударымдар жасалған, алайда уәде етілген келісімшарт алынбаған.
Кейінірек, қылмыстық іс материалдарынан көрініп тұрғандай, Ниязов Кәрімге «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ (КМГ) жоғары лауазымына жұмысқа орналасуға жәрдемдесуді ұсынған. Шындыққа ұқсас болу үшін Астанада «сұхбат» ретінде ұсынылған кездесу ұйымдастырылған. Кейінірек Асқар Кәрімнің жақын арада КМГ-да төрағаның орынбасары болып тағайындалатынына сендірген. Нәтижесінде жәбірленуші қылмыскерлерге 150 млн теңгеден астам ақша берген.
Екінші эпизод Азаматтық авиация академиясының ректоры Бекен Сейдахметовке қатысты.
«2019 жылы ол оқу орнын басқарды, содан кейін курсанттар «Training Center Part-FCL» ЖШС базасында ұшу дайындығынан өтуді тоқтатты. Бұған логикалық түсініктеме бар - бұрын компанияға тиесілі ұшақ апатқа ұшырап, екі адам қайтыс болды», - делінген хабарламада.
Тергеу деректері бойынша, «Training Center Part-FCL» компаниясының бұрынғы директоры Леонид Соколов академия басшылығына ықпал ету және ынтымақтастықты қалпына келтіру жолдарын іздеген. 2022 жылы іске қатысушылар оған делдалдық қызметтерін ұсынған: Мәулен Беламанов сыйақы үшін ректорды жұмыстан шығаруды ұйымдастыруға уәде берген. Соколов Беламановқа 100 мың АҚШ долларын берген, алайда басшылық ауысқан жоқ.
Істе тағы бір жәбірленуші бар, оған қарызды қайтаруға жәрдемдесу ұсынылған. Бастапқыда ол келіскен, алайда кейін өндіріп алу әдісі күш қолдану сипатында болуы мүмкін екенін білген. Соңында ер адам қатысудан бас тартқан, бірақ оның айтуынша, 50 мың АҚШ доллары көлемінде шығын келтірілген.
Сот төрт айыпталушыны да алаяқтықта кінәлі деп таныды. Олардың екеуіне 6 жыл бас бостандығынан айыру, тағы екеуіне 6,8 жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ.