Ақтөбе облысының Алға ауданында Ақсазды ауылының тұрғындары құс фабрикасынан шыққан құс саңғырығына алаңдаушылық білдіруде. Бұл қалдықтар мұнда бір аптадан астам уақыт бойы тасымалдануда. Нәтижесінде сасыған иіс шығаратын үйінділер пайда болып, бұл тек жайсыздық туғызып қана қоймай, ауыз судың қауіпсіздігіне де қатер төндіруде.
ORDA мәліметінше, ауыл тұрғындары көктемгі су тасқыны кезінде қалдықтардағы аммиак жер асты суларына, одан әрі арықтар мен су алу қондырғыларына кетіп, сол жерден ауылдарға, тіпті Ақтөбеге су келеді деп қауіптенеді.
«Мұнда арық, одан әрі су сорғы станциясы өтеді, одан су жақын маңдағы елді мекендерге — Ақтөбеге, Бауырластарға кетеді. Сол жерге осы уланған су барады. Уланудан қорқамыз, бұл тыңайтқыш емес және бізге айтқандай жаңа технология емес, бұл аммиак. Бізді алдап жатыр», — деді ауыл тұрғыны Алмаз Қартанбаев.
Жергілікті тұрғындардың айтуынша, иіс барлық маңайға таралып, ауылда тыныс алу қиындап, шыбын-шіркейдің саны артқан. Адамдар терезелер мен есіктерді жауып, қажетсіз үйден шықпауға тырысады.
«Тауық саңғырығымен ешқашан жерді тыңайтқан емес, ол жерді өртеп жібереді. Бұл жерді өлтіреді. Біз аз болсақ та, біз адам емеспіз бе?» — деп наразылық білдірді ауыл тұрғыны Галина Сизова.
«Петровка-1» шаруа қожалығының өкілі Дәмір Батырғалиұлы түсіндіргендей, саңғырық күзгі егіске дайындық аясында әкелінген. Оның сөзінше, органикалық тыңайтқышты өңдеу технологиясы қолданылады, ал материалдың өзі «Ақтөбе Агро» қожалығынан сатып алынған.
Бұған дейін экологтар бұл кәсіпорынды Ақтөбедегі жағымсыз иістің негізгі көзі деп таныған болатын. Қала тұрғындарының шағымдарынан кейін қалдықтарды қала маңында пайдалануға тыйым салынып, оларды елді мекендердің сыртына шығару тапсырылған. Бірақ анықталғандай, олар жай ғана Ақсазды ауылына қарай жылжытылған.
Үшқұдық ауылдық округінің әкімі Берік Ақдәулетов ауыл маңына құс саңғырығын шығаруға және орналастыруға жергілікті биліктің рұқсат бермегенін хабарлады.
«Шаруа қожалығының басшысы Әлібек Базарғалиев "Ақтөбе Агро" -мен келісімге келгендерін айтады. Бірақ біз бұл келісімді кеше халықпен кездесуде көрмедік. Аудандық ауыл шаруашылығы бөлімінің өкілдері болды. Қалдықтарды тасымалдауды кеше тоқтаттық, енді тасымалдамайды. Бірақ жерге түсіріп үлгергенін техникамен жою керек. Әрине, мұның бәрі заңсыз», — деп түсіндірді ол.
Ақсазды ауылында 70-ке жуық адам, негізінен қарттар тұрады. Инфрақұрылымның жоқтығына қарамастан, адамдар үйлерін тастап кеткісі келмейді және денсаулықтары мен қоршаған ортаға қауіп төндіретін сасық иіс көзін жоюды талап етеді.
Бұған дейін біз Павлодар облысында міндетті экологиялық рұқсатсыз суарылатын егістіктерде сұйық қалдықтарды заңсыз пайдалану туралы жазған болатынбыз.