ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлерінде жәндіктермен күресте қандай әдістер қолданылатыны туралы айдарды жалғастырады. Біз жергілікті билік жәндіктерден биологиялық қорғау қағидатын қолдана ма және олар инсектицидтік құралдарды қолданудан толық бас тартуға дайын ба деген сұраққа тап болдық.
Батыс Қазақстан облысы энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасы хабарлағандай, Орал қаласында дезинсекция жұмыстары екі кезеңде жүргізіледі.
Бірінші кезеңде, сәуір айынан бастап, масалар мен шіркейлердің дернәсілдік түріне қарсы «Бактицид» биологиялық препараты қолданылады. Ол арқа шаңдатқыштары арқылы шашылады.
Өңдеудің екінші кезеңі мамыр айында басталып, қанатты сатыдағы быршаққа қарсы күреске бағытталған. Бұл кезеңде Орал қаласының аумағында және қала маңы аймағында өңдеу химиялық препараттармен жүргізіледі.
Еске сала кетейік, ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлері жәндіктермен күресте тек биологиялық препараттарды қолдануға дайын ба деп сұраған болатын, осыған байланысты біз жергілікті атқарушы органдарға тиісті ресми сұраулар жолдадық.
Бұған дейін біз Астана қаласында, Павлодар және Шығыс Қазақстан және Түркістан облыстарында қансорғыш жәндіктердің дернәсілдік түріне (масалар, шіркейлер және т.б.) қарсы өзен жайылмаларында және су қоймаларында биологиялық препараттар қолданылатынын жазған болатынбыз.
Алайда өңірлер жәндіктердің ұшатын түрімен химиялық препараттармен күресуге мәжбүр, себебі жергілікті мамандар зиянкестердің ересек дарақтарына тиісті деңгейде әсер ете алатын биопрепараттардың бар-жоғын білмейді.
Қалған өңірлер жауап жіберді, олардың мәнін екі негізгі сөз тіркесімен сипаттауға болады: «тек инсектицидтік препараттарды қолданамыз» және «биопрепараттарды қолдану туралы ұсынысыңызды қарастырамыз».
Сонымен қатар, Қарағанды облысының бір ауданының жергілікті органдары биопрепараттардың тиімділігі мен қауіпсіздігіне қарамастан, мердігер ұйымдарға оларды сатып алу тиімсіз болады деген алаңдаушылық білдірді.
Оған қоса, барлық өңірлік ауыл шаруашылығы басқармалары биологиялық препараттар ауыл шаруашылығы зиянкестерін тиімді жоя алмайтынын атап өтеді, сондықтан ведомстволар химиялық препараттарды қолдануға мәжбүр.
Сонымен қатар, биология ғылымдарының докторы, ҚР Ұлттық ғылым академиясының (ҰҒА) академигі Абай Сағитов ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павловқа берген сұхбатында химиялық препараттардың (пестицидтердің) тірі ағзаларға, соның ішінде адамдарға да өте қауіпті болуы мүмкін екенін айтты.
Академиктің айтуынша, Еуропалық Одақ, АҚШ және Қытай елдерінде химиялық препараттарды қолдануға шамамен екі жыл бойы тыйым салынған. Оның орнына бүкіл әлемде жәндіктермен күресте биологиялық препараттар мен пайдалы жәндіктер кеңінен қолданылады.
Мысал ретінде сарапшы «Новакрид» препаратын келтірді - шегірткемен күресуге арналған, энтомопатогенді саңырауқұлақтар негізіндегі тиімді биологиялық инсектицид, айта кету керек, бұл ҚР аумағында рұқсат етілген препарат.
Сарапшы сонымен қатар Санкт-Петербург қаласында орналасқан Бүкілресейлік ауылшаруашылық микробиология ғылыми-зерттеу институты қалалық ортада қолдануға рұқсат етілген тиімді биопрепараттар шығаратынын хабарлады. Қазақстандық билікке препараттарды ҚР-ға жеткізу туралы келіссөздер жүргізу ғана қажет.
Осылайша, зиянды жәндіктермен күресуге арналған қауіпсіз әрі тиімді препараттар бар деген қорытынды жасауға болады. Демек, дезинсекция жүргізу кезінде халықтың денсаулығына теріс әсер ету деңгейін төмендету жолдары бар.
Билікке препараттардың біздің елімізде қолжетімді болуын және жергілікті атқарушы органдардың олар туралы хабардар болуын қамтамасыз ету ғана қалады.
Өйткені, Абай Оразұлы атап өткендей, «адам денсаулығын ешқандай ақшамен өлшеу мүмкін емес. Ол - баға жетпес».